Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie zaprasza na wystawę jednego z najciekawszych, wciąż nieodkrytych polskich architektów XX wieku, Jacka Damięckiego. Narracja wystawy oparta jest na trzech wątkach: Makrostruktura, Architektura jako doświadczenie przestrzeni i Superpozycja struktur.
Partytura jest zawsze dana – wyjściowe dane są takie same dla wszystkich projektantów. Rolą architekta jest nadanie odpowiedniej wibracji […] – dramaturgii przestrzeni.
Jacek Damięcki
Jacek Damięcki jest absolwentem Wydziału Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie oraz Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. W latach 60. w Zakładach Artystyczno-Badawczych Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie współpracował z Lechem Tomaszewskim i Jerzym Sołtanem. We Francji wraz z Shadrachem Woodsem współtworzył projekt restrukturyzacji centrum Frankfurtu – wielkoskalowej struktury ogniskującej wokół kilku ośrodków, ciekawy przykład architektury policentrycznej. Od lat 70. wykonuje cykle projektowe z zakresu architektury, wystawiennictwa, instalacji przestrzennych i malarstwa.
Synkretyczne, wypracowywane przez lata koncepcje Damięckiego wiążą w całość elementy pochodzące z różnych okresów jego twórczości oraz z odrębnych dyscyplin jak sztuka, geometria czy sport. Cechuje je „twórcza moc” – rozmach przy jednoczesnym wyczuciu sposobów formowania materii. „Architektura to dyrygowanie kosmosem, a nie rozstawianie dupereli / mebli w krajobrazie” – mawia autor.
Tworzył koncepcje mieszkalnictwa ewoluującego zgodnie z rozwojem struktury rodziny (współautor: Violetta Damięcka), prezentowane po raz pierwszy w sekcji Architektura na V Biennale Młodych Artystów w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Paryżu w 1967 roku. Pracował nad projektem Ścisłego Centrum Warszawy w 1991 roku (współautor: Jan Goots), w którym przetworzył XIX-wieczny system zabudowy w korespondencji z przedwojennym planem regulacyjnym i własnościowym. Jest także autorem koncepcji Miasto binarne Warszawa–Łódź z integrującym układ duopolis międzynarodowym portem lotniczym pośrodku.
Jego działania w przestrzeni miasta miały za zadanie wpływać na kontakty międzyludzkie. W tym rozumieniu plac miejski nie istniał jako pusta przestrzeń, lecz miał znaczenie emocjonalne i duchowe. Projekty wystawiennicze w makroskali —„makroinstalacje” – stanowiły ujęcie, w którym człowiek występuje jako punkt. Zrealizował dwie największe instalacje artystyczne w przestrzeni publicznej w Polsce: wystawę terenową Warszawa XXX w 1974 roku oraz Chmurę w 1994 roku (obie na placu Piłsudskiego w Warszawie).
Damięckiego interesuje amplifikacja natury. Projektuje obiekty poświęcone doświadczaniu zjawisk przestrzennych czy atmosferycznych, np. odpowiadające na ruchliwość żywiołów. Jego Basen topologiczny z 1968 roku to pierwszy przykład zastosowania w architekturze zamkniętej powierzchni jednostronnej, która obejmując przestrzeń, jednocześnie jej nie wydziela. W roku 1999 zaprojektował Pływające schronienie dla rozbitków na morzu – ruchomą wyspę kotwiczoną tak, aby zawsze ustawiała się dziobem do fal, tworząc spokojniejszą zatoczkę, w której można zacumować.
Na wystawie w Zachęcie prezentowane będą zarówno materiały archiwalne, jak i specjalnie zaprojektowana do wystawy w Zachęcie instalacja przestrzenna – rzeźba kinetyczna, reinterpretująca pracę dyplomową wykonaną w Akademii Sztuk Pięknych w 1961 roku. Wystawa prac Jacka Damięckiego to kolejna – po wystawach poświęconych Oskarowi Hansenowi (2005) i Adolfowi Szyszko-Bohuszowi (2014) – monograficzna prezentacja dorobku architekta w Zachęcie.
Jacek Damięcki, Makroformy
Wystawa współorganizowana z Fundacją Polskiej Sztuki Nowoczesnej
Kuratorzy: Sarmen Beglarian, Małgorzata Kuciewicz
Projekt ekspozycji: Jacek Damięcki, Simone De Iacobis
Od 8 listopada 2016 roku do 8 stycznia 2017 roku
Zachęta Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie
