Światowa prapremiera Złotego runa Aleksandra Tansmana, która odbędzie się 2 grudnia w Teatrze Wielkim w Łodzi, wymieniona została w dziesiątce przedstawień realizowanych przez tak znakomite i czołowe ośrodki, jak wiedeńska Staatsoper, mediolańska La Scala, brukselski Palais de la Monnaie, londyński Covent Garden, sztokholmska Royal Opera.
Poszukiwania partytury La Toison d’Or Aleksandra Tansmana były prowadzone od wielu lat przez Tansman Festival – Stowarzyszenie Promocji Kultury im. A. Tansmana w Łodzi. Kwerendy prowadzono w Paryżu, Wiedniu, Mediolanie, Londynie, ponieważ tam mają siedziby wydawnictwa, z którymi współpracował Tansman, takie jak Ricordi czy Universal. Jednak nie odnaleziono partytury ani tam, ani w archiwum prywatnym Tansmana w Paryżu. Rękopis znalazł się w końcu w Bibliotece Narodowej w Paryżu. Tansman Festival, Instytut Muzyki Polskiej, Stowarzyszenie Promocji Kultury im. A. Tansmana przy współpracy z Fabryką Nut przygotowały do wydania i premierowego wykonania na Finał Tansman Festival partyturę, wyciąg fortepianowy oraz głosy orkiestrowe.
Podczas konferencji Tansman Festival w Teatrze Wielkim w Łodzi dyrektor artystyczny Wojciech Rodek powiedział: Jesteśmy zobowiązani do kultywowania pamięci o wielkich łodzianach. Być może dzieło wejdzie do naszego repertuaru. Widziałem partyturę i jestem strasznie ciekawy. Nie boimy się wyzwań.
Maria Sartova, reżyserka spektaklu: Zakochałam się w tekście. Jest niesamowicie dowcipny, oparty na grze słów. I tekstowo, i kompozycyjnie Złote Runo jest dwuwarstwowe. Pierwszy akt jest bardzo ravelowski. Druga część to już prawdziwy, szalony Tansman. Dużą rolę odgrywać będzie balet jako alter ego głównych bohaterów. Wykorzystamy całą technikę, zapadnie i światła. Będą też projekcje wideo.
Andrzej Wendland, dyrektor Tansman Festival: Tansman jako pierwszy już w 1927 roku wykorzystał film w operze, zapisując to w partyturze! Mieszanie technik jest więc jak najbardziej na miejscu.
Opera powstała w roku 1938, roku wielkich kryzysów ekonomicznych i politycznych, i z tego powodu od razu nie była zrealizowana na żadnej ze scen teatralnych. Jej jedyne wykonanie zostało zrealizowane jako audycja radiowa w paryskiej rozgłośni w cyklu L’Opera de Dix-Heures, prowadzonym przez Bronisława Horowicza. Salvador de Madariaga opracował libretto według jednego z wątków mitu greckiego o cudownym baranku ze złotą sierścią, który w wyprawie argonautów pomógł dzieciom króla Atamasa. Madariaga w swoim swobodnym potraktowaniu mitu uwalnia jednak wyobraźnię i urojenia, ucieka od przekazanych wartości i racjonalizmu, kreując pewien teatr absurdu. Mit o złotym runie przedstawiony jest jak do góry nogami przekręcony obraz. Co zatem pozostaje po wspanialej legendzie? Samotny, stary tygrys, który znudzony samotnością otwiera pysk i gubi wszystkie sztuczne zęby…
Pierwsza sceniczna realizacja tej opery komicznej powstaje dzięki współpracy Teatru Wielkiego w Łodzi i Festiwalu Tansmana, którego organizatorzy od wielu już lat propagują twórczość swojego patrona, tak silnie przecież związanego z Łodzią. Złote runo zdaje się więc być wisienką na torcie tegorocznej edycji Festiwalu.
Złote runo, reż Maria Sartowa
Prapremiera: 2 grudnia 2016 roku
Teatr Wielki w Łodzi
