Projekt Julii Kurek Lucha Libre powstał w oparciu o pobyty rezydencyjne artystki w Meksyku. Pierwszy odbył się we wrześniu 2014 roku, drugi na przełomie sierpnia i września 2016 roku. Artystka w cyklu czterech wystaw stara się uchwycić paradoksy rzeczywistości meksykańskiej, skupia się na tym co ukryte, niewidoczne na powierzchni.
Lucha libre to nazwa popularnej w Meksyku sportowej rozrywki, nazwę można przetłumaczyć jako wolną walkę lub walkę w stylu wolnym. Widowisko balansuje na granicy zapasów i teatru. Występujący zapaśnicy (luchadores) tworzą fikcyjne postacie i prawie nigdy nie ujawniają swojej prawdziwej tożsamości publicznie. Ważnym elementem lucha libre są maski ukrywające twarz zapaśnika. Bywa, że są one noszone również poza ringiem.
Lucha libre niczym szkło powiększające ujawnia wiele z tego czym jest Meksyk. Walka powołuje rzeczywistość opartą na iluzji. Podczas walki na żywo przed oczami publiczności rozgrywa się teatr odzwierciedlający dylematy moralne meksykańskiego społeczeństwa. Roland Barthes opisując francuską wersję wolnej amerykanki pisał: „Od wejścia przeciwników na Ring publiczność ma przed sobą wyraźnie rozpisane role (…) wielkie widowisko Bólu, Porażki i Sprawiedliwości (…) odzwierciedlające „swego rodzaju walkę dobra ze złem”. Nie liczy się fakt czy walka jest prawdziwa czy nie. Zadaniem walczącego nie jest wygrana, ale wypełnienie rytuału, odtworzenie sekwencji oczekiwanych przez niego gestów. Publiczność czerpie satysfakcję z obserwacji tego, że mechanizmy moralności działają perfekcyjnie.
Meksykański wrestling można zinterpretować jako pragnienie jasnych reguł moralnych, dobra triumfującego nad złem. Wyreżyserowane pojedynki rudo z tecnico można odczytać jednak również jako satyrę na rzeczywistość, w której wszelkie decyzje podejmowane są za zamkniętymi drzwiami, a publiczności w zamian dane jest uczestnictwo w rytuale prowadzącym do społecznego katharsis.
Meksyk to rzeczywistość naznaczona przemocą, dzienniki pełne są zdjęć i informacji o zabitych. Do niedawna publikowane było pismo „Alarma”, które specjalizowało się w informacjach o morderstwach. Meksyk w 2013 roku stał się światowym liderem w porwaniach, tygodniowo znika tam od kilku do kilkunastu osób. Na stacjach metra w Mexico City łatwo natknąć się na afisze z informacjami o zaginionych. Rzeczywistość meksykańska to świat, w którym życie ludzkie jest niewiele warte. Może dlatego coraz bardziej popularny staje się kult śmierci (Santa Muerte). Jego wyznawcy proszą Ninia Blanca (białą dziewczynę) o pomoc w różnych dziedzinach życia. Kult wywodzi się z tradycji prekolumbijskich, korzenie Santa Muerte tkwią w biednych dzielnicach oraz w kryminalnym podziemiu. Dla mieszkańców Meksyku kult staje się swoistego rodzaju antidotum na otaczającą ich rzeczywistość. Wyznawcy to często żarliwi katolicy, którzy w potępionym przez Watykan kulcie poszukują ratunku w trudnej sytuacji życiowej, często proszą o „spokojną” śmierć.
Agnieszka Kulazińska
Julia Kurek – urodziła się w 1984 r. Artystka wizualna, performerka, autorka prac wideo i instalacji. Tytuł doktora uzyskała na Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie – studia doktoranckie oraz Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku – studia magisterskie (dyplom został wyróżniony podczas ogólnopolskiej wystawy najlepszych dyplomów ASP). Studiowała również w Istambule Marmara Universitesi 2008-2009. Laureatka wielu nagród. m.in. Nagrody Miasta Gdańska dla Młodych Twórców w Dziedzinie Kultury, Międzynarodowego Festiwalu Wideo Art Now&After w Moskwie w Rosji, I Biennale Sztuki w Piotrkowie Trybunalskim. Brała udział w wielu wystawach, festiwalach i przeglądach sztuki.
Julia Kurek to artystka wizualna młodego pokolenia, tworzy performance, wideo i instalacje. W swoich realizacjach odważnie wykorzystuje swoje ciało jako narzędzie sztuki, często podejmuje wątki autobiograficzne, wykorzystuje stare zdjęcia, nagrania. Interesuje ją upływ czasu, przemijanie. Wiele jej realizacji jest odpowiedzią na bieżące wydarzenia polityczne, sytuacje społeczno-historyczno-kulturową. Interesuje ją sztuka jako komunikat, artystka w swoich pracach bada różnice kontekstów kulturowych między cywilizacjami wschodu i zachodu. Julia Kurek w swoich performance często stawia się w sytuacjach granicznych, zderzając swoje ciało z ograniczeniami i stereotypami, w jakich funkcjonują poszczególne grupy społeczne.
Julia Kurek. Lucha Libre
Kuratorka wystawy: Agnieszka Kulazińska
Od 3 lutego do 23 kwietnia 2017 roku
Wernisaż: 3 lutego 2017 roku, godz. 16.00
MCSW Elektrownia w Radomiu
