Sum ergo sum to największa prezentacja twórczości Natalii LL w całej jej karierze. W ramach wystawy poza pracami, które przeszły już do kanonu polskiej sztuki współczesnej, takimi jak Sztuka konsumpcyjna czy Sztuka postkonsumpcyjna, prezentowane są dzieła artystki nieznane dotychczas szerokiej publiczności.
Miejsce prezentacji – Toruń – także jest symboliczne. To właśnie tu, na samym początku swojej kariery w 1962 roku, artystka zdobyła pierwszą nagrodę w Ogólnopolskim Festiwalu Fotografii Studenckiej. Praca pt. Egzystencje I, która zdobyła nagrodę, dokładnie po 55 latach jest pokazywana na toruńskiej wystawie razem z fotografią z kolekcji CSW, przedstawiającą młodą artystkę na tle niniejszej pracy, umieszczonej na pokonkursowej wystawie.
W wystawie zrezygnowano z układu chronologicznego na rzecz uwydatnienia różnorodnych idei, które niejako wyznaczały kolejne etapy twórczości artystki. Takie skupienie na obszarach problemowych – poszczególnych elementach zainteresowań Natalii LL – pozwala na analizę zmieniających się postaw twórczych, uwydatniając fakt, iż wiele je łączy. Jedne wynikają z drugich, tworząc wspólną narrację i scalając się w opowieść o twórczym życiu artystki, w którym sztuka od zawsze odgrywała największą rolę. Łaciński tytuł wystawy – Sum ergo sum (Jestem więc jestem) – odnosi się bezpośrednio do obecności artystki w świecie sztuki, ale również w otaczającej nas rzeczywistości. Staje się też impulsem do kontemplacji naszego bytu i obecności.
Specjalnie na wystawę odtworzono kilka efemerycznych prac, takich jak instalacje przygotowywane na potrzeby pojedynczych wystaw, które następnie były niszczone ze względu na problemy w ich przechowywaniu. Dzięki zachowanym w archiwum artystki licznym zapisom fotograficznym oraz materiałom pozyskanym w kwerendach w polskich muzeach zrekonstruowana została między innymi piramida, w której w latach 70. Natalia LL wykonywała swoje seanse. Towarzyszy jej film, prezentujący część tamtych dokonań.
Na wystawie pokazane są także prace, które przeszły gruntową konserwację, m.in. Duszę drzewa – rozbudowany cykl z 1996 roku składający się z wielkoformatowej fotografii, sześciu obrazów wykonanych farbą oraz trocinami na płótnie lnianym oraz dziesięć rysunków stworzonych również z trocin na papierze czerpanym. Wystawę dopełniają autorskie teksty Natalii LL przedstawiające koncepcje jej twórczości.
Natalia LL. Sum ergo sum
Kurator: Mateusz Kozieradzki
Koordynacja: Renata Sargalska
Produkcja wystawy: Wojciech Ruminski
Od 19 maja do 1 października 2017 roku
CSW Znaki Czasu w Toruniu
