Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma zaprasza na uroczystości 74. rocznicy buntu więźniów obozu śmierci Treblinka II, organizowane w ramach obchodów 75. rocznicy Aktion Reinhardt i Zagłady Żydów polskich dokonanej przez niemiecką III Rzeszę.
2 sierpnia 1943 roku członkom Sonderkommanda udało się wzniecić w Treblince powstanie, którego celem miało być zniszczenie ośrodka zagłady. W czasie buntu jedynie 200 osobom udało się wydostać z obozu, a końca wojny doczekało około 100 z nich. Po powstaniu obóz zaczęto likwidować. W listopadzie 1943 roku rozebrano wszelkie obozowe zabudowania oraz instalacje, teren zaorano i obsiano łubinem. Od 23 lipca 1942 roku, gdy do Treblinki przyjechał pierwszy transport z Żydami z getta warszawskiego, do listopada następnego roku zginęło tam ponad 900 tysięcy osób.
Jednym z punktów w programie obchodów rocznicy, będzie otwarcie wystawy Kiedy słucham opowiadań z Treblinki, coś zaczyna dławić i dusić moje serce, na której zostaną zaprezentowane pochodzące z Archiwum Ringelbluma świadectwa osób, które zdołały uciec z obozu śmierci. Relacje te, obecnie przechowywane i opracowywane przez Żydowski Instytut Historyczny, zebrali działający w ukryciu w getcie warszawskim członkowie grupy „Oneg Szabat”. Jest to najważniejszy zbiór archiwalny, w którym zapisano los Żydów pod niemiecką okupacją w Polsce.
We współpracy z artystą Michałem Bojarą, stworzono na terenie obozu w Treblince symboliczną Wstęgę Pamięci z wypisanymi imionami zamordowanych w Treblince, które do tej pory udało się odnaleźć. Instalacja została stworzona w ramach projektu Księga Imion, realizowanego przez Żydowski Instytut Historyczny wraz z Fundacją „Pamięć Treblinki”. Celem projektu jest przywrócenie pamięci o setkach tysięcy bezimiennych ofiar tego największego cmentarzyska polskich Żydów.
Po części oficjalnej goście zostaną oprowadzeni po obozie przez edukatorów Żydowskiego Instytutu Historycznego specjalnie opracowaną na tę okazję trasą, a także po raz pierwszy będą mogli skorzystać z audioprzewodnika Obóz Zagłady Treblinka II – aplikacji na telefony komórkowe, która prowadzi po terenie obozu, opowiadając jego historię. Zwiedzającym zostanie także udostępniona stworzona przez Żydowski Instytut Historyczny mapa obozu zagłady Treblinka II.
Program obchodów:
- 11.30 – główne uroczystości pod pomnikiem w centralnym miejscu pamięci Muzeum Walki i Męczeństwa w Treblince
- 12.30 – zwiedzanie obozu zagłady Treblinka II z przewodnikami
- 13.30 – otwarcie wystawy prezentującej dokumenty z Archiwum Ringelbluma
74. rocznica buntu więźniów obozu śmierci Treblinka II
2 sierpnia 2017 roku
Muzeum Walki i Męczeństwa w Treblince
