8 września nakładem Wydawnictwa Ossolineum ukazał się przedruk książki Czytelnik ubezwłasnowolniony Stanisława Barańczaka, wzbogacony o pochodzące z początku lat 70. cykle esejów i felietonów, recenzje nieistniejących filmów oraz fragmenty wywiadów podejmujące temat kultury masowej i popularnej.
Poza pisaniem wierszy, esejów, recenzji i rozpraw naukowych, tłumaczeniem poezji i wykładaniem Stanisław Barańczak czytał kryminały, oglądał telewizję, słuchał piosenek, interesował się sportem. Odbiorca ubezwłasnowolniony pokazuje jak istotna dla autora była kultura masowa i jej krytyczna interpretacja. Krytyka nie oznacza tu jednak bezwyjątkowego odrzucenia; Barańczak był jednym z pierwszych polskich humanistów, którzy zauważyli, że również i w kulturze popularnej pojawiają się dokonania wybitne. Charakteryzowała go wnikliwość podczas interpretacji, a jego teksty nie mają wyłącznie waloru historycznego – są także znakomitą szkołą krytycznej interpretacji.
Nie uznaję podziału na kulturę wysoką i niską. Uznaję tylko podział na kulturę wartościową (w której mieszczą się moim zdaniem Bach i Szekspir, ale również Charlie Parker i Monty Python) i kulturę bezwartościową, czyli kulturę kiczu (piosenkarka Madonna i film Rambo, ale również Koncert fortepianowy Czajkowskiego i film Podwójne życie Weroniki) – mówił Barańczak w jednym z wywiadów w 1994 roku.
Stanisław Barańczak (1946–2014) – poeta, literaturoznawca, krytyk literacki, tłumacz. Autor kilkudziesięciu książek, laureat wielu nagród. Zadebiutował na łamach prasy w 1965 roku, a jego pierwszy tom poetycki Korekta twarzy ukazał się w roku 1968. Zaliczany do ścisłego grona najwybitniejszych poetów i tłumaczy polskich XX wieku. W jego ogromnym dorobku translatorskim szczególne miejsce zajmują dramaty Williama Szekspira. Jako literaturoznawca badał twórczość m.in. Białoszewskiego, Herberta, Szymborskiej i Miłosza. Zainicjował w Polsce systematyczną i poważną krytykę kultury masowej. W 2016 roku Wydawnictwo Ossolineum opublikowało rozszerzoną wersję jego rozprawy doktorskiej Język poetycki Mirona Białoszewskiego.
Stanisław Barańczak, Odbiorca ubezwłasnowolniony. Teksty o kulturze masowej i popularnej
Premiera: 8 września 2017 roku
Wydawnictwo Ossolineum
