Od 5 października do 7 listopada w Polsce, Francji i Rosji odbędą się wydarzenia pierwszej edycji Festiwalu Józefa Czapskiego. Inicjatorką, pomysłodawczynią oraz koordynatorką działań festiwalu jest Elżbieta Skoczek, biografka Józefa Czapskiego.
Na 12 festiwalowych wystawach zaprezentowanych będzie aż 120 rzadko dostępnych dla publiczności prac, które na co dzień zamknięte są w magazynach instytucji państwowych lub w prywatnych kolekcjach. Odbędzie się także kilkanaście wykładów i spotkań. W 15 miejscach w Polsce miłośnicy twórczości autora Na nieludzkiej ziemi będą mogli odkryć i zobaczyć nowe prace artysty, niektóre z nich nigdy w Polsce nie były pokazywane. Jeden z obrazów Czapskiego został przywieziony specjalnie z prywatnej kolekcji z Nowego Jorku, by – w Piękna Gallery w Warszawie – mogła go zobaczyć polska publiczność. Dzieła Czapskiego będzie można zobaczyć w czasie specjalnego wykładu, który odbędzie się w niedostępnym na co dzień mieszkaniu Czesława Miłosza w Krakowie.
We Francji w Dzień Zaduszny zostaną zapalone znicze na grobie artysty. Dzięki współpracy FUNDACJI SUSEIA i Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura odbędzie się 2 listopada o godz. 14.00 specjalne oprowadzania gości po siedzibie paryskiej Kultury, gdzie od czasu zakończenia II wojny światowej aż do śmierci zamieszkiwał Czapski. Będzie można zobaczyć kolekcję dzieł, która jest w posiadaniu Stowarzyszenia Instytut Literacki Kultura, które to opiekuje się całym archiwum Wydawnictwa Instytut Literacki. Ponadto, w Centre du Dialoque u Pallotynów w Paryżu, 3 listopada o godz. 18.00 odbędzie się wieczór wspomnień, w czasie którego będzie można posłuchać opowieści osób, które znały pisarza i malarza. Jednym z gości będzie Maciej Morawski.
W Rosji (20 października o godz. 16.00) Tatiana Kosinova, która opracowała szlak Józefa Czapskiego, oprowadzi zainteresowanych po Petersburgu. Pokaże miejsca, w których malarz bywał w latach 1912–1919.
Wydarzeniem otwierającym Festiwal Józefa Czapskiego będzie wyjątkowy pokaz obrazów Józefa Czapskiego z prywatnej kolekcji Krzysztofa Musiała. Na to wydarzenie zaprasza warszawska Galeria aTAK. W czasie wernisażu nowe wątki z biografii malarza odsłoni wspomnienie Jacka Cybisa, syna malarza Jana Cybisa.
Kolejnym ważnym punktem na mapie festiwalu będzie wystawa w Warszawie pt. Czapski dzisiaj. Malarstwo i rysunek. Po 31 latach zostanie ponownie pokazana na wystawie kolekcja dzieł Czapskiego zapoczątkowana przez ks. Andrzeja Przekazińskiego, który w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku kupował jego rysunki. Jest to największy zbiór rysunków Czapskiego (poza oczywiście Archiwum Józefa Czapskiego, które jest w posiadaniu Muzeum Narodowego w Krakowie).
Większość prac Czapskiego z okresu przedwojennego została zniszczona w czasie Powstania Warszawskiego. Dlatego tym cenniejsze jest to, że będzie można zobaczyć obraz z 1937 roku Widok z sopockiej plaży w Muzeum Sopotu. Tam także zostaną wyemitowane filmy: Józef Czapski Świadek wieku, reż. Andrzej Wolski (2015) oraz Józef Czapski Świadek historii, reż. Ewa Cendracka (1989). Muzeum Narodowe w Warszawie pokaże także dwa obrazy z okresu przedwojennego w ramach specjalnego Wieczoru w Muzeum. Będą to: Portret kobiety w pasiastym żakiecie z 1934 roku oraz Alejka w parku z 1933 roku. W Muzeum Śląskim w Katowicach znajduje się najstarszy obraz pokazywany obecnie w Polsce. To Montredon koło Marsylii (z prywatnej kolekcji) i najprawdopodobniej powstał w latach 1928– 1930, w czasie wyjazdu Czapskiego z kapistami do Francji. Janusz Nowak, który potrafi odczytywać pismo malarza, kustosz z Muzeum Narodowego w Krakowie wygłosi przy obrazach z kolekcji Muzeum Śląskiego wykład Od dziennika do obrazu.
Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu po raz pierwszy pokaże zbiory zgromadzone w Archiwum Emigracji. Znajduje się tam wspaniały zbiór rysunków pochodzący z darów od różnych osób, m.in. od spadkobierców poety Wacława Iwaniuka.
Festiwal Józefa Czapskiego zawita także do Nielepic, podkrakowskiej wioski, gdzie przekazane Fundacji Suseia przez Michała Popiela de Boisgelin z Pałacu w Kurozwękach kopie obrazów Józefa Czapskiego zostaną udostępnione szkole. W pałacu w Kurozwękach mieści się największa prywatna kolekcja dzieł malarza, która jest na co dzień udostępniana publiczności.
1. Festiwal Józefa Czapskiego
Od 5 października do 7 listopada 2017 roku
Fundacja Suseia
