Od 24 listopada krakowski Instytut Architektury zaprasza na Odwilż 56 – Cracovia 65. Wystawę architektury Witolda Cęckiewicza, która będzie pokazywana w dawnym hotelu Cracovia – obecnie oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie. Ekspozycja będzie prezentowana do 21 stycznia 2018 roku.
W 1956 roku wróciłem z miesięcznego pobytu we Francji i przez tydzień nie wychodziłem z domu, bo nie mogłem pogodzić się z rzeczywistością, w której musiałem żyć. Wyjazd uświadomił mi, że może być inny świat, a ja mogę w tworzeniu tego nowego świata współuczestniczyć – tak Witold Cęckiewicz wspomina moment przełomu w swoim myśleniu o architekturze.
Polityczna odwilż – reakcja na bankructwo systemu stalinowskiego oraz wybuch społecznego niezadowolenia – przyniosła złagodzenie represji i pobudzenie życia kulturalnego. Po wydarzeniach października 1956 roku, które wyniosły do władzy Władysława Gomułkę, architekci z ulgą zerwali z estetycznym dogmatyzmem socrealizmu i zwrócili się w stronę nowoczesnych form.
Ten przełom jest punktem wyjścia wystawy zorganizowanej w gmachu dawnego hotelu Cracovia (obecnie Oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie). Główną osią pokazu będą dokonania Witolda Cęckiewicza – jednego z najważniejszych architektów polskiego powojennego modernizmu – z dwóch dekad następujących po odwilży. Cęckiewicz w 1965 roku zaprojektował hotel Cracovia zaliczany – wraz z towarzyszącym mu kinem Kijów – do czołowych osiągnięć polskiej architektury lat 60. Zespół ten stanowi architektoniczny odpowiednik najciekawszych dzieł w polskiej kulturze tego okresu, rozkwitającej na fali odwilżowych przemian i zasilanej prądami kulturowymi z Zachodu, przenikającymi przez nie do końca szczelną żelazną kurtynę.
Architektura Witolda Cęckiewicza zostanie pokazana za pomocą makiet architektonicznych i niepublikowanych dotąd materiałów archiwalnych – rysunków technicznych i fotografii. Projekty architekta będzie można zobaczyć na kartach publikacji z epoki oraz we fragmentach filmów i kronik filmowych. Nie będzie to jednak typowa wystawa architektoniczna, ale wielowątkowa narracja pokazująca konteksty kulturowe, polityczne, ekonomiczne i społeczne PRL-u lat 50. i 60. Celem jest zobrazowanie sprzeczności poodwilżowego przełomu, definiowanego z jednej strony przez erupcję artystycznych dokonań najwyższej próby we wszystkich dziedzinach sztuki, z drugiej przez ramy politycznego tła, jakim była epoka partyjnego przywództwa Władysława Gomułki. Początek wyznaczyła nadzieja odwilży, koniec – wydarzenia marca ’68 i masakra na Wybrzeżu w grudniu 1970 roku. Te sprzeczności tkwią także w architekturze tego okresu. Cracovia, w momencie powstania najnowocześniejszy hotel w Polsce, modernistyczne dzieło architektury wypełnione świetnym wzornictwem, była jednocześnie miejscem, w którym służby specjalne prowadziły tajną inwigilację, a zdobycie aluminium tworzącego konstrukcję spektakularnej ściany kurtynowej budynku wymagało negocjacji z przedstawicielami aparatu partyjnego.
Historię Cracovii chcemy także pokazać poprzez pamiątki gromadzone przez kilka dekad funkcjonowania hotelu przez jego pracowników, gości, mieszkańców Krakowa. Wystawa poświęcona architekturze Witolda Cęckiewicza zbiega się w czasie z obchodami 50-lecia otwarcia kina Kijów, współtworzącego razem z dawnym hotelem jedno architektoniczne założenie.
Głównym eksponatem wystawy będzie sam hotel, z którego przestrzenią w dialog wchodzi jeden z najciekawszych polskich architektów młodego pokolenia – Maciej Siuda. Zwieńczeniem pokazu będzie prezentacja najbardziej spektakularnego przykładu powojennego polskiego modernizmu – Ambasady PRL w New Delhi, zaprojektowanej przez Cęckiewicza wraz ze Stanisławem Deńko. Ta imponująca rzeźbiarska struktura pokazuje zdobycze technologiczne PRL w kontekście postkolonialnym, gdzie wyrafinowaną betonową konstrukcję realizowano w sposób niemal chałupniczy.
Kuratorami wystawy są Dorota Jędruch, Marta Karpińska, Dorota Leśniak-Rychlak, Michał Wiśniewski z Instytutu Architektury.
Odwilż 56 – Cracovia 65. Wystawa architektury Witolda Cęckiewicza
Od 24 listopada 2017 roku do 21 stycznia 2018 roku
Hotel Cracovia
Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie
