Program wystaw w Królikarni na rok 2018 ogniskuje się wokół tematu rzeźby w przestrzeni publicznej, monumentu, oraz powodów dla których wznosimy, przebudowujemy lub niszczymy pomniki. Przed nami wystawy współczesnych wielkoformatowych rzeźb i Agnieszki Brzeżańskiej i Maurycego Gomulickiego, a także oparta na badaniach historycznych wystawa Pomniki w Europie Środkowo-Wschodniej 1918–2018. Cykl otwiera prezentacja najnowszego projektu Karoliny Breguły 廣場 (Skwer).
Jest to filmowa opowieść o społeczności niewielkiego miasta. Niespodziewanie tajemniczy, ukryty w krzaku na skwerze obiekt zaczyna komunikować się z przechodniami. Na początku szumi cicho, po czym zaczyna coraz głośniej… śpiewać. Podobno źródłem dźwięku jest rzeźba, której nie można dostrzec wśród zarośli. Być może stoi tam zapomniana, jako pozostałość po minionym porządku. Z razu jej głos wydaje się mieszkańcom miasta przyjemny, jednakże po pewnym czasie staje się powodem ich irytacji. Coraz wyraźniej słychać treść piosenki: “chciałabym zadać wam pytanie”. Pytania jak wiadomo, bywają niewygodne. Sprzeciw społeczności stopniowo przeradza się w zorganizowaną agresję.
Większość zdjęć do pracy 廣場 (Skwer) została zrealizowana w Tajwanie, aktorzy mówią po mandaryńsku i tajwańsku. 廣場 (Skwer), nie jest jednak zapisem życia mieszkańców tajwańskiego Tainan, a stworzoną przez Bregułę uniwersalną filozoficzną przypowieścią o wspólnocie i lęku przed ujawnieniem jej bolesnych i kłopotliwych tajemnic.
Artystka łączy konwencje – fabułę, musical a nawet zapis spektaklu teatralnego, ucieka od stylistycznej i interpretacyjnej oczywistości, jednocześnie budując całość z wielu różnorodnych elementów. Kilka scen nakręcono na azjatyckim targowisku w Warszawie z udziałem chińskich i wietnamskich mieszkańców polskiej stolicy. Tu kamera jest nerwowa, jak w zapisie dokumentalnym, rytm zmienny. W jednym z epizodów widzimy samą artystkę, która obróciwszy na siebie kamerę dokonuje desperackiej performatywnej autoanalizy. Manifestuje potrzebę podjęcia akcji, którą zderza z poczuciem bezsilności wobec nadciągającego zła.
Projekt może funkcjonować jako pełnometrażowy film kinowy, jednakże na wystawie w Muzeum Rzeźby jest to zsynchronizowana w czasie przestrzenna instalacja. Wyświetlane na 9 osobnych ekranach sceny należy oglądać w porządku chronologicznym, czasem jednak wszystkie epizody współgrają ze sobą harmonicznie zarówno na poziomie formalnym i narracyjnym. W warstwie dźwiękowej, w której szczególnie interesująca jest muzyka japońskiej śpiewaczki i kompozytorki Manami Kakudo, w momentach synchronizacji powstaje przestrzenny chóralny utwór, słyszalny we wszystkich pięciu salach galerii.
Autorem plakatu jest Jhen-fa Yan, słynny 65-letni tajwański mistrz malowanych plakatów filmowych. Realizacja filmu: zdjęcia: Robert Mleczko; dźwięk: Weronika Raźna; muzyka: Manami Kakudo; montaż: Stefan Paruch.
Karolina Breguła. Skwer
Od 6 marca do 27 maja 2018 roku
Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni
