Praca z nadzieją na… to program rezydencji artystycznych realizowany przez Galerię Szarą w partnerstwie z Muzeum Śląskim w Katowicach. Punktem wyjścia dla projektu jest wystawa Wszystko osiąga się przez nadzieję. Kulturowe dziedzictwo Reformacji na Śląsku, która akcentuje bogatą, 500-letnią tradycję Kościoła ewangelickiego w regionie.
Do podjęcia dialogu z wystawą w Muzeum Śląskim oraz założeniami protestantyzmu kuratorka rezydencji, Joanna Rzepka-Dziedzic, zaprosiła dwójkę artystów: Annę Orłowską oraz Piotra Bosackiego. W rezultacie powstają dwa niezależne projekty, konfrontujące osobiste doświadczenia, postawy i metody twórcze współczesnych artystów z założeniami, historią oraz skutkami Reformacji.
Bielenie Anny Orłowskiej, artystki wizualnej, która podejmowała już wcześniej wątki wiary w obrazy, fotografowania tego, co niewidzialne, i dziedzictwa żydowskiego, przypomina tezy dotyczące wpływu idei reformacyjnych na rozwój sztuki. Rozmaite, z reguły abstrakcyjne formy sztuki współczesnej bywają wiązane z protestancką niechęcią wobec sztuki religijnej i obrazu, przy jednoczesnym dowartościowaniu słowa. Ta nietypowa perspektywa uruchamia sieć skojarzeń i pobudza wyobraźnię do odmiennego spojrzenia na historię sztuki nowoczesnej. Ramą ekspozycji staje się idea oraz figura domu, która znajduje swój wyraz w konstrukcji wystawy. Dom to scena zarówno rodzinnego i religijnego życia, jak i materializacja utopijnych idei nowoczesności; obie łączy jeden cel – ukształtować człowieka. Dla artystki staje się on sceną dla swoistego przypisu, który dodaje do wystawy w Muzeum Śląskim.
Piotr Bosacki, znany m.in. ze swoich filmów animowanych i geometrycznych studiów muzyki, które w minimalistyczny sposób opowiadają o złożonych problemach filozoficzno-egzystencjalnych, w trakcie rezydencji w Galerii Szarej realizuje cykl drobnych instalacji rzeźbiarskich. Artysta odnosi się do jednej z głównych doktryn teologii protestanckiej – sola fide („tylko wiara”). Akt wiary jest pojmowany przez protestantów jako pierwszy i podstawowy warunek zbawienia; w szerszym ujęciu akt ten ustanawia porządek świata. Wiara odgrywa też zasadniczą rolę w rzeczywistości wizualnej. Brak wiary powoduje, że patrzymy, a nie widzimy. Gdy wierzymy, jesteśmy w stanie widzieć rzeczy, które nie istnieją. Artysta porusza też problem stosunku wiary i rozumu. Św. Augustyn mówił: „Są rzeczy, którym wierzyć nie będziemy, jeśli ich nie zrozumiemy, i są inne, których nie zrozumiemy, jeśli nie będziemy w nie wierzyć”. Wiara i rozum wspierają się wzajemnie – sugerując, że wiara jest ważniejsza od rozumu (lub odwrotnie), przesadzamy. Jak pisze Emil Cioran: „Wszelka myśl jest przesadą. Myśleć to przesadzać”.
Praca z nadzieją na… Anna Orłowska, Piotr Bosacki
Kuratorka: Joanna Rzepka-Dziedzic
Wernisaż: 16 marzec 2018 roku, godz. 18.00
Galeria Szara w Katowicach
