TA | Keymo | Demko | Womanspreading

Manspreading to manifestacja kulturowo ugruntowanego przekonania, że mężczyzna ma niezbywalne prawo do indywidualnego epatowania sobą w przestrzeni. To przekonanie jest głęboko zakorzenione w kulturze patriarchalnej, a jednocześnie często nieuświadomione i wyrażane na poziomie cielesnym, zarówno przez zawłaszczających przestrzeń mężczyzn, jak i siadające na brzegu krzesła kobiety. Manspreading to także pewność dominacji opartej na sile i pogardzie wobec słabszych, brak liczenia się z innymi. Czym jest zatem womanspreading? Na pewno nie jest po prostu symetryczną kontrofensywą do manspreadingu, bo zawiera w sobie znacznie więcej niż tylko siedzenie z szeroko rozłożonymi nogami (także metaforycznie).

Fot. Keymo (źródło: materiały prasowe organizatora)

Eksploracja siły, upodmiotowienia i własnej sprawczości wynikająca z takiej kontestacji urzeczowienia kobiecej seksualności jest oczywista, ale womanspreading nie jest po prostu analogicznym do męskiego rozkroku zawłaszczeniem miejsca zgodnie z filozofią „teraz, kurwa, ja!”. Ta pozbawiona winy i wstydu ekspresja kobiecej seksualności jest oczywiście niezbędną podstawą, ale my chcemy potraktować ją jako wstęp do tego, co stanowi naszym zdaniem istotę szerokiego kobiecego gestu. Proponujemy zatem takie rozumienie terminu womanspreading, które wychodzi ponad poziom indywidualny i staje się „kobiecym rozprzestrzenianiem” lub „rozplenianiem”, rozsiewaniem „kobiecego wirusa”, infekowaniem. Tym właśnie kluczem chcemy czytać prace duetu Keymo & Demko.

Efekt współpracy Keymo i Demko nie jest kolejnym projektem indywidualistycznym i „autoterapeutycznym”, fetyszyzującym jednostkowe przedstawienie osobistego seksualnego wyzwolenia kolejnej uprzywilejowanej dziewczyny z dużego miasta przekonanej o rewolucyjnym wymiarze swego emancypacyjnego gestu. Tutaj afirmacja obszaru ciała i seksualności przekracza jednostkowość. Dzieje się tak po pierwsze dlatego, że prace ukazują synergiczne działania stworzonego ad hoc kolektywu Keymo/Demko. Każda z nich w swoich własnych działaniach kwestionuje kulturowe wykluczenia ciał nienormatywnych, obydwie zgłębiają „szalony”, „nieładny”, czasami trochę dziwaczny, wymykający się patriarchalnym kryteriom estetycznym wymiar kobiecych fantazji seksualnych. W indywidualnych pracach Demko działo się to dotąd przez przerysowanie, epatowanie różem, pluszowymi waginami, zabawie z „boginicznym” mistycyzmem, ale także dosłowne dotykanie fizjologicznej, materialnej strony „mistyki kobiecości”. Keymo z kolei znana jest z przełamywania konwencjonalnych póz i przedstawień kobiecych ciał, z feministycznego rozbrajania erotyki fetyszu. Natomiast to, co Keymo i Demko tworzą razem, to obłędnie fascynujący kobiecy wirus-mutant, „glitch” infekujący poukładaną rzeczywistość estetycznych norm i osobnych bytów. To niesamowita mieszanka wybuchowej oniryczności i bezczelnej bezwstydności, dziwacznej obskurności i dziewczyńskiego różu, bajkowego rozmarzenia i radosnej, pełnej życia wulgarności.

Keymo infekuje Demko pełnym napięcia erotycznym niepokojem i fantastyczną dziwacznością, Demko infekuje Keymo łobuzerską i dziewczęcą energią niczym Alicji z Krainy Czarów. Ale siła tych prac wykracza poza wzajemną relację artystek i rozlewa się. Szeroko. To, co się tutaj pleni, to afirmacja wolności kobiecej ekspresji, sprawczość, kolektywność, wirus sennej niesamowitości, kontestacja racjonalnego męskiego porządku i dużo żywiołowego rozrabiania.

(fragmenty tekstu kuratorskiego dr Ani Chromik)

Wydarzenia towarzyszące wystawie TA | Keymo | Demko | Womanspreading:

8 września, sobota, godz. 18.30 – wernisaż wystawy z udziałem Artystek oraz dyskusja panelowa Czy kobiety potrzebują państwa? z udziałem Sławomiry Walczewskiej, dr hab. Beaty Kowalskiej oraz Lany Dadu. Prowadzenie: dr Anna Chromik
13 września, czwartek, godz. 18.00 – spotkanie inicjujące serię cyklicznych otwartych zbiórek konsolidująco-integrująco-inspirujących wokół kultury / literatury / filmu. Na pierwsze darcie pierza | darcie książki TA Fundacja zaprasza wraz z Domem Norymberskim – tym razem spotkamy się wokół opublikowanej przez Wydawnictwo Marginesy książki Naomi Alderman Siła. „Kobiety na całym świecie odkrywają, że mają siłę: jednym dotknięciem mogą zadawać straszny ból, a nawet zabija. Nagle wszyscy mężczyźni zdają sobie sprawę, że stracili władzę. Nadszedł Dzień Dziewczyn – ale co przyjdzie potem?” – no właśnie?! Zapraszamy – zastanowimy się nad tym wspólnie!
20 września, czwartek, godz. 18:00 – Kobieca walka o przestrzeń! – spotkanie z Shaną Penn, gościnią Konferencji Kobiece utopie w działaniu. 100 lat praw wyborczych kobiet, autorką podejmującej problematykę statusu kobiet w „Solidarności” książki Podziemie kobiet, poświęcone kwestiom siostrzeństwa i komunikacji kobiet. Prowadzenie: dr Anna Chromik (spotkanie odbędzie się w języku angielskim z tłumaczeniem)
23 września, niedziela, o godz. 11:00 – finisaż wystawy TA | Keymo | Demko | Womanspreading, w ramach którego o godz. 11.00 odbędzie się śniadaniowe oprowadzanie kuratorskie, na które zaprasza TA Fundacja, a następnie panel Mieszkanki / mieszczanki z udziałem: Małgorzaty Radkiewicz (Instytut Sztuk Audiowizualnych, Uniwersytet Jagielloński), Magdaleny Matysek-Imielińskiej (Instytut Kulturoznawstwa, Uniwersytet Wrocławski), Grażyny Kubicy (Instytut Socjologii, Uniwersytet Jagielloński), Katarzyny Gębarowskiej (Instytut Sztuki PAN). Uczestniczki, w nawiązaniu do studiów nad historią kobiet (herstory), podejmą temat obecności i aktywności kobiet w mieście. Dyskutowane będą kwestie edukacji i różnych form twórczości kobiet. Ich awansu zawodowego, sytuacji społecznej i rodzinnej. Panel realizowany jest w ramach Międzynarodowej Konferencji Kobiece utopie w działaniu. 100 lat praw wyborczych kobiet organizowanej przez Komitet Socjologii PAN i Instytut Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie