Józef Czapski i Teresa Pągowska to ikony malarstwa figuratywnego. W nowojorskiej galerii Green Point Projects zorganizowano wystawę pt. Returning to New York: Józef Czapski and Teresa Pągowska. Przedstawiono na niej prace polskich artystów wypożyczone z prywatnych warszawskich kolekcji.
Zaprezentowano pięć obrazów olejnych Józefa Czapskiego pochodzących z lat od 1968 do 1983 roku, m.in. Kawa w galerii, Martwa natura z owocami i Wystawa w Petit Palais. Z kolei kilkanaście wystawianych prac Pągowskiej powstało w latach od 1970 do 2006. Są wśród nich oleje Plaża, Marzenie o pustym pokoju oraz Guliwer.
To dwoje dobrych artystów, którzy w pewnym sensie uprawiają figurację skrótową. Nie jest to realizm, lecz malarstwo figuratywne, które operuje skrótem. Skrót ekspresyjny widać u Pągowskiej, a kolorystyczny u Czapskiego. Wydawało mi się, że zestawienie ich jest jakby trochę szermierką – powiedział PAP kurator wystawy Marek Bartelik.
Ekspozycja Returning to New York nawiązuje do wcześniejszych wizyt artystów w Wielkim Jabłku. Czapski przybył do USA z Francji m.in. w roku 1950 w celu zbierania funduszy na rzecz Instytutu Literackiego Kultury Paryskiej. Pągowska brała udział w wystawie 15 polskich malarzy zorganizowanej przez MoMA w roku 1961. Obydwoje artyści otrzymali też nagrody amerykańskiej Fundacji Alfreda Jurzykowskiego.
Przy okazji nowojorskiej wystawy Aliny Szapocznikow (MoMA 2012–2013) jedna z kuratorek i autorka katalogu Connie Batler pisała, jak zaznaczył Bartelik, że oprócz znanej rzeźbiarki to właśnie Pągowska była jedną z pionierek sztuki ekspresyjnej, figuratywnej, odnosiła się w pewnym sensie do ciała, a szczególnie ciała kobiety. Była zatem prekursorką tego, co dzisiaj stało się strasznie modne. Trzeba było kuratora i krytyka amerykańskiego, żeby zauważył znaczenie Pągowskiej. Często zagranica nobilituje bardziej to, co już mamy u siebie i na co przestajemy zwracać uwagę – zauważył kurator.
Jego zdaniem osoby zainteresowane sztuką, w tym ci, którzy czytają książki o Czapskim, mają jedyną okazję, by zobaczyć zgromadzone prace, które będą eksponowane do połowy grudnia. Nie ma ich bowiem w kolekcjach publicznych. Pochodzą ze zbiorów prywatnych w Warszawie.
Galeria Green Point Projects w Nowym Jorku, której dyrektorem jest Sławek Górecki, wyspecjalizowała się w prezentacji polskich malarzy i rzeźbiarzy uprawiających czystą sztukę. Wcześniej pokazywała twórczość m.in. Magdaleny Abakanowicz, Stanisława Fijałkowskiego, Stefana Krygiera oraz Eugeniusza Markowskiego.
Returning to New York: Józef Czapski and Teresa Pągowska
Wystawa czynna do 15 grudnia 2018 roku
Green Point Projects, Nowy Jork
