W stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości przygotowaliśmy prezentację niezwykle cennej kolekcji fotografii kresowej ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku, która znajduje się pod opieką Gdańskiej Galerii Fotografii. Szczególne miejsce w tej kolekcji zajmują fotografie Jana Bułhaka z wileńskiego okresu twórczości artysty, którym poświęciliśmy specjalnie wydany album Wilno i Wileńszczyzna w obrazach fotograficznych Jana Bułhaka. Zapraszamy do udziału w spotkaniach, wykładach i warsztatach poświęconych fotografii kresowej i twórczości fotograficznej Jana Bułhaka – twórcy tzw. fotografii ojczystej.
Wykład będzie opowieścią o współpracy artystycznej fotografa Jana Bułhaka z malarzem Ferdynandem Ruszczycem, a przede wszystkim o jednym z jej najciekawszych przejawów, jakim były wzajemne zapożyczenia wzorów tematyczno-kompozycyjnych. Artyści poznali się jesienią 1910 roku i od tego czasu przez dwadzieścia sześć lat wielokrotnie prowadzili ze sobą intrygujący dyskurs artystyczny, w którym uwidacznia się przepływ wzorów obrazowych. Dla Bułhaka studia fotograficzne na podstawie Ruszczycowskich kompozycji były rodzajem dialogu z malarstwem i grafiką, a przeniesienie schematów kompozycyjnych z twórczości przyjaciela stało się dla niego ostatecznym sprawdzianem zasadności wyznawanej przezeń teorii fotografii piktorialnej. Podobnie Ruszczyc, szczególnie w latach 20., wspierał się zdjęciami Bułhaka. Było to podczas studiów malarza w akademii petersburskiej – Ruszczyc uczęszczał do pracowni pejzażu prowadzonej przez Iwana Szyszkina, który uczył malować krajobrazy latem z natury, a zimą z fotografii.
Podczas wykładu przepływ wzorów obrazowych będzie analizowany w zakresie trzech tematów: architektura wileńska, pejzaż, siedziba rodu Ruszczyców w Bohdanowie, gdzie Bułhak prowadził studia nad kompozycjami przyjaciela, w miejscach, które były pierwowzorami dzieł malarskich.
dr hab. Maciej Szymanowicz, prof. UAM – historyk sztuki specjalizujący się w historii fotografii. Profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, wykłada również na tamtejszym Uniwersytecie Artystycznym. W okresie 2005–2010 był kierownikiem poznańskiej Galerii Fotografii „pf”, a w latach 2007–2015 – członkiem rady programowej Biennale Fotografii w Poznaniu. Współpracował z wieloma instytucjami: Muzeum Narodowym w Warszawie przy organizacji wystawy Jana Bułhaka (2006), National Gallery of Art w Waszyngtonie przy wystawie: Foto: Modernity in Central Europe, 1918–1945 (2007) oraz z The Museum of Modern Art w Nowym Jorku przy projekcie OBJECT: PHOTO. Modern Photographs. The Thomas Walther Collection 1909–1949 (2013–2014). Autor licznych publikacji, m.in. książki Zaburzona epoka. Polska fotografia artystyczna w latach 1945–1955.
Wkrótce też:
Spotkanie z Andrzejem Ciecierskim, dokumentalistą Kresów. Pokaz filmu dokumentalnego pt. Mistrz scen rodzajowych
16 grudnia 2018 roku, godz. 12.00
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku/Gdańska Galeria Fotografii
Wykład Marioli Balińskiej pt. Jan Bułhak i kolekcja fotografii kresowej w Dziale Fotografii Muzeum Narodowego w Gdańsku. Pokaz filmu dokumentalnego pt. Malarz Kresów
17 grudnia 2018 roku, godz. 17.00
Miejsce: Dom Kresy (dawny Pałacu Ślubów), ul. Grunwaldzka 5 w Gdańsku
Wykład Macieja Szymanowicza. Pomiędzy fotografią a malarstwem. O współpracy Jana Bułhaka z Ferdynandem Ruszczycem
12 grudnia 2018 roku, godz. 17.00
Muzeum Narodowe w Gdańsku/Gdańska Galeria Fotografii, ul. Długi Targ 24, Gdańsk (Zielona Brama)
