Do 31 maja 2019 roku w Muzeum Narodowym w Gdańsku można oglądać wystawę Natura i duchowość. Carl Borromäus Ruthart (1630–1703).
Carl Borromäus Ruthart, o którego pierwszej połowie życia niewiele wiadomo, urodził się w Gdańsku w rodzinie krawca. Uczył się poza Prusami Królewskimi. W latach 50. rozpoczął karierę malarza we Włoszech, którą kontynuował w Antwerpii, później Regensburgu i Wiedniu. W 1672 roku zrezygnował z kariery, wyjechał do Rzymu, gdzie został celestyńskim mnichem – odtąd Ojcem Andreasem. Na początku żył w klasztorze św. Euzebiusza, później przeniósł się do klasztoru Najświętszej Marii Panny Collemaggio w l’Aquila, mieszkał także w klasztorze w Sulmonie. Resztę życia spędził w Abruzji, zmarł w 1703 roku. Wybór klasztoru celestynów zapewne nie był bez znaczenia. Święty Celestyn – założyciel zakonu, pustelnik – został papieżem i był pierwszym, który z tronu Piotrowego zrezygnował, odrzucił także wszelkie przywileje i zaszczyty na rzecz życia duchowego.
Ruthart był cenionym malarzem animalistą, specjalizował się w scenach polowań i walk zwierząt, tematyce cieszącej się ogromnym powodzeniem wśród możnych. Takie obrazy podkreślały status ich właścicieli, ale też odwoływały się do kartezjańskiej idei panowania rozumu nad emocjami, często zawierały wątki moralistyczne i wanitatywne; te ostatnie są szczególnie widoczne w dziełach Rutharta.
Artysta był bystrym obserwatorem świata zwierząt, prawdopodobnie miał okazję obserwować je z natury u swych zleceniodawców. Z kolei obecne w jego dziełach wątki związane z duchowością najpewniej były mu osobiście bliskie, na co wskazuje jego dalsza droga życiowa.
Wystawa koncentruje się na tym okresie życia artysty, kiedy był celestyńskim mnichem w L’Aquila. Wystawa prezentuje trzydzieści dwa niewypożyczane wcześniej obrazy z kolekcji Nazionale Museo d’Abruzzo. Wśród nich są dzieła o tematyce animalistycznej, a także obrazy prezentujące sceny z życia świętych Celestyna i Benedykta, bozzetta płócien, które artysta wykonał dla kościoła Najświętszej Marii Panny Collemaggio w l’Aquila.
Wystawa w Muzeum Narodowym w Gdańsku, organizowana wspólnie z Museo Nazionale d’Abruzzo, jest pierwszą monograficzną prezentacją obrazów Carla Borromäusa Rutharta w Polsce. Dzieła artysty znajdują się w kolekcjach muzeów na całym świecie. Do dzisiaj są chętnie kupowane na rynku antykwarycznym.
Na miejsce ekspozycji został wybrany Wielki Refektarz dawnego klasztoru franciszkanów, siedziby Oddziału Sztuki Dawnej MNG, który przez ostatnie kilkanaście miesięcy był gruntownie remontowany.
_______________
Natura i duchowość. Carl Borromäus Ruthart (1630–1703)
Kuratorzy:
prof. Lucia Arbace
dr Magdalena Mielnik
prof. Filippo Maria Ferro
Muzeum Narodowe w Gdańsku
Oddział Sztuki Dawnej
ul Toruńska 1, Gdańsk
01.03 – 31.05.2019
Wernisaż: 28 lutego 2019, godz. 18.00
