W dniach 20–22 marca 2019 roku w Poznaniu odbędzie się ogólnopolska konferencja naukowo-artystyczna „Archeologia. Pamięć. Sztuka”. Jej organizatorami są Wydział Edukacji Artystycznej i Kuratorstwa UAP, Instytut Archeologii UAM, Instytut Wschodni UAM oraz Instytut Filozofii UAM.
Konferencji towarzyszyć będą następujące ekspozycje:
- „Historie (nie)wiarygodne” w Curator’s Lab
wernisaż: 20.03.2019) - pokaz prac Piotra C. Kowalskiego w galerii Archaios
Instytut Archeologii UAM, od 21.03.2019 - wystawa indywidualna Huberta Czerepoka w Galerii Skala – Stowarzyszenie Czasu Kultury
otwarcie: 20.03.2019 - wystawa indywidualna Aleksandra Radziszewskiego
Galeria Rotunda UAP, 18-22.03.2019.
Punktem wyjścia do rozważań teoretycznych jak i artystycznych, jest refleksja nad niejednoznacznością interpretacji przeszłości oraz kruchością pamięci. Szczególnie interesuje nas to, jak bardzo historia w kulturowych interpretacjach przenika się z fikcją i jak wspólnie wpływają one na konstruowanie obrazu przeszłości. Pytania o przeszłość, historię oraz pamięć konstytuują naszą rzeczywistość oraz nasze miejsce w relacji do historii. Jedno z ważniejszych pytań dotyczy tego, jak przeszłość wpływa na teraźniejszość, ale też jak nasze osadzenie w „tu i teraz” zmienia postrzeganie przeszłości.
Przeszłość możemy postrzegać jako puzzle, fragmenty układanki, z których składamy jej obraz, nie wiedząc czy mamy wszystkie elementy i nie będąc pewni, co z tej układanki ma się wyłonić. A gdy już wydaje się, że uchwyciliśmy całość, znajdujemy nowe elementy, artefakty, które każą nam weryfikować ułożony wcześniej obraz. Z tych niejasności, fragmentów i pozostałości konstruujemy wyobrażoną przeszłość, i tworzymy – mniej lub bardziej – wiarygodne historie.
Sztuka ze swojej natury jest przestrzenią wyobraźni, powstaje jednak zawsze na styku rzeczywistości, komentując ją oraz tworząc jej interpretacje. W sztuce odnaleźć można też większą swobodę w interpretacji faktów, aniżeli w nauce. Do problematyki związanej z trudną przeszłością podchodzi ona w sposób emocjonalny, ukazując historię z nieoczywistych i zaskakujących perspektyw. To zresztą dlatego niektórzy filozofowie uważają, że właśnie sztuka może uratować naszą pamięć.
Odniesienia do przeszłości w sztuce pozwalają też na liczne spekulacje dotyczące tego, „co by było gdyby…”. W ten sposób w sztuce pojawiają się również historie nierzeczywiste, niewiarygodne, alternatywne na temat możliwych wersji przeszłości.
Artyści, podobnie jak archeolodzy, starają się nadać sens temu, co nieznane, zapomniane, a niekiedy zaś pomijane w naukowych rozważaniach. Tworzą historie, które sytuują się na styku światów: rzeczywistego i wyobrażonego.
Właśnie takie konstruowanie przeszłości, tworzenie różnych jej wersji, jest kluczowym problemem wystawy „Historie (nie)wiarygodne”, w której wezmą udział następujący artyści: Agata Agatowska, Łukasz Jastrubczak, Jerzy Kosałka, Piotr C. Kowalski, Robert Kuśmirowski, Diana Lelonek, Piotr Macha, Marcin Mierzicki, Sonia Rammer, Sławomir Sobczak, Anna Tyczyńska, Marta Węglińska i Ewa Zarzycka.
Ekspozycja Piotra C. Kowalskiego będzie dotyczyła z kolei archeologii miejsc i pamięci ukrytej w codziennych śladach obecności, wystawa Huberta Czerepoka odniesie się do pytań o tworzenie historii alternatywnych, z kolei ekspozycja Aleksandra Radziszewskiego podejmie temat wspomnień kobiety zesłanej ponad siedemdziesiąt lat temu na Syberię.
