Od 12 lipca do 30 września 2011 r. w hallu Zamku Książąt Pomorskich Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku potrwa wystawa czasowa Powstanie Warszawskie.
Przygotowana przez poznański oddział Instytutu Pamięci Narodowej wystawa przybliża losy Powstania Warszawskiego i ludzi walczących o Warszawę od jego genezy, przez dramatyczny przebieg i koniec, aż po dalsze losy uczestników. Prezentowane na wystawie fotografie pokazują zwykłych ludzi walczących, ale także próbujących znaleźć namiastkę normalnego życia w tych tragicznych warunkach. Tym nierzadko wstrząsającym zdjęciom towarzyszy komentarz historyczny.
1 sierpnia 1944 roku o 17.00 wybiła godzina W – rozpoczęło się Powstanie Warszawskie. 50 tysięcy polskich powstańców, z których tylko 5 tysięcy było dobrze uzbrojonych, stanęło przeciwko 50 tysiącom niemieckich żołnierzy. Niemcy dysponowali bronią pancerną, artylerią i lotnictwem. Podjęcie walki miało przyspieszyć wyzwolenie miasta, a zarazem zapobiec objęciu władzy przez Rosjan, którzy po wkroczeniu do miasta Armii Czerwonej musieliby zaakceptować polskie władze albo narazić się na ostracyzm międzynarodowej opinii publicznej.
Rozpoczęcie Powstania planowano na godzinę 17.00, ale w niektórych dzielnicach walki wybuchły wcześniej, przez co nie udało się całkowicie zaskoczyć Niemców. Uderzano jednocześnie w kilku miejscach, co doprowadziło do rozproszenia sił. Pierwsze walki przyniosły sukcesy, niestety opanowane tereny były rozrzucone na obszarze Warszawy i otoczone przez wojska niemieckie. Nie zdobyto także punktów o znaczeniu strategicznym, takich jak dworce, mosty czy lotniska. Straty po stronie polskiej w pierwszym dniu powstania wyniosły 2 tysiące ludzi.
Od 4 sierpnia powstańcom zaczęło brakować amunicji, Polacy przeszli do obrony. Zrzuty broni i amunicji prowadzone przez aliantów w dużej części dostawały się w ręce nieprzyjaciela, a w dodatku Rosjanie nie udostępnili radzieckich lotnisk polowych do lądowania zachodnich samolotów. Jednocześnie Armia Czerwona, która dotarła aż pod warszawską Pragę wstrzymała na kilka tygodni wszelkie działania, natomiast z innych miast przybywało wsparcie dla wojsk niemieckich.
Podczas szturmu miasta masowo mordowano też ludność cywilną Warszawy, osoby chore stare, kobiety i dzieci. W ciągu kilku dni na Woli zginęło 40 tysięcy osób, w całym powstaniu 170 tysięcy (w tym 16 tysięcy żołnierzy). W trakcie walk i już po ich zakończeniu, zgodnie z rozkazem Adolfa Hitlera wydanym już 1 sierpnia, wojska niemieckie zniszczyły wiele cennych zbiorów i zabytków i zburzyły ogromną część zabudowy polskiej stolicy. Kapitulacja Warszawy miała miejsce 2 października 1944 r.
Wystawa Powstanie Warszawskie
12 lipca – 30 września 2011 r.
Muzeum Pomorza Środkowego
ul. Dominikańska 5-9
76-200 Słupsk
