10 marca 2012 roku w ramach XIV Festiwalu Sztuki Reżyserskiej Interpretacje w Katowicach odbędzie się spektakl Pan Tadeusz czyli Ostatni Zajazd na Litwie Adama Mickiewicza w reżyserii Mikołaja Grabowskiego – przedstawienie Narodowego Starego Teatru w Krakowie.
Myślenie o wystawieniu Panu Tadeusza było naturalną konsekwencją takich moich spektakli jak Pamiątki Soplicy według Rzewuskiego czy Opisy obyczajów według księdza Kitowicza. Z tym zamiarem nosiłem się dosyć długo i w końcu zdecydowałem się go zrealizować – mówi Mikołaj Grabowski.
Przygotowując wraz z Tadeuszem Nyczkiem sceniczną adaptację epopei wyszedłem z założenia, które wynika z samej istoty utworu Mickiewicza. Zarówno w poszczególnych księgach, jak i w Epilogu znajdujemy bowiem liczne fragmenty na temat bolesnego poszukiwania utraconej ojczyzny. Zrozumiałe z emigracyjnej perspektywy zawołania: O Matko Polsko! Ty tak świeżo w grobie / Złożona – nie ma sił mówić o Tobie! czy też: Jedna już tylko jest kraina taka, / W której jest trochę szczęścia dla Polaka: / Kraj lat dziecinnych! On zawsze zostanie / Święty i czysty, jak pierwsze kochanie – zamieniają Polskę w obiekt nieustającego, quasi-religijnego kultu. W tym znaczeniu Pan Tadeusz jest dla Polaków swego rodzaju Biblią. I tak był przez lata, nie tylko w dobie zaborów, postrzegany: W najgłębszej istocie swej jest Pan Tadeusz poematem religijnym, jest kantykiem wiary w zwycięstwo nad złem, w zwycięstwo zarówno jednostkowe, jak zbiorowe, człowieka, jak narodu. (…) Naród polski nie ulegnie zatracie, zrzuci schorzałe narośle przeszłości, spełni swą misję, co więcej: ustrojem swym posłuży za wzór nadchodzącej epoce rozkwitu wolności i religii – pisał w 1934 profesor Stanisław Pigoń.
Punktem wyjścia przygotowywanej w Starym Teatrze inscenizacji jest właśnie to nieustanne pielgrzymowanie Polaków do Polski – wyśnionej, wspaniałej, świętej, ale wciąż nieosiągalnej. Ta wędrówka pozwala na rytualne przeżywanie powrotu do źródeł wszelkiego dobra i piękna, przy wtórze żarliwych modlitw zanoszonych do nieba – czyli tej mitycznej Ojczyzny. Bohaterami spektaklu są współcześni pielgrzymi, którzy – wyśpiewując kolejne antyfony do Polski – odbywają podróż w głąb narodowej duszy.
Adam Mickiewicz
Pan Tadeusz czyli Ostatni Zajazd na Litwie
Reżyseria: Mikołaj Grabowski
Scenografia: Jacek Ukleja
Muzyka: Zygmunt Konieczny
Adaptacja: Mikołaj Grabowski, Tadeusz Nyczek
Reżyseria świateł: Michał Grabowski
Kierownictwo muzyczne: Mieczysław Mejza
Korepetycje wokalne: Barbara Siklucka
Asystent reżysera: Zbigniew S. Kaleta
Asystent scenografa: Katarzyna Kowalczyk
Obsada:
Uczestnicy pielgrzymki wcielają się w następujące postaci:
Sędzie – Krzysztof Globisz
Podkomorzy – Zbigniew Kosowski
Robak – Roman Gancarczyk
Wojski / Maciek – Jan Peszek
Gerwazy – Tadeusz Huk
Protazy – Jerzy Święch
Telimena – Katarzyna Krzanowska
Zosia – Magda Grąziowska (gościnnie)
Tadeusz – Krzysztof Wieszczek
Hrabia – Krzysztof Zawadzki
Podkomorzyna – Aldona Grochal
Wojszczanka – Monika Jakowczuk
Róża – Paulina Puślednik
Jankiel – Zbigniew W. Kaleta / Arkadiusz Brykalski
Rykow / Skołuba – Bogdan Słomiński
Płut – Marcin Kalisz
Chrzciciel – Juliusz Chrząstowski
Konewka – Andrzej Rozmus
Sak – Grzegorz Grabowski
Brzytewka – Wojciech Trela
Ekonom – Łukasz Byczek (gościnnie)
Zespół muzyczny w składzie:
Tomasz Góra, Mieczysław Mejza – skrzypce, Jacek Kociuban – wiolonczela, Wacław Mulak – trąbka, Marek Pawlik – puzon, Jacek Wać – perkusja
Produkcja:
Narodowy Stary Teatr, Teatr Łaźnia Nowa, Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia – Purgatorio: pomniki polskie
Najbliższe spektakle Pan Tadeusz czyli Ostatni Zajazd na Litwie w reżyserii Mikołaja Grabowskiego w siedzibie Narodowego Starego Teatru:
15, 16, 17, 18 marca, Duża Scena, ul. Jagiellońska 1
XIV Festiwal Sztuki Reżyserskiej Interpretacje będzie odbywał się w dniach od 10 do 18 marca 2012 roku w Katowicach w Teatrze Śląskim, Teatrze Rozrywki w Chorzowie oraz w studiu Telewizji Katowice. Festiwal ma charakter konkursu oraz pokazu spektakli mistrzowskich.
Narodowy Stary Teatr
im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie
ul. Jagiellońska 5
Kraków
