Myśląc o Janie Matejce, mamy przed oczami jego wielkie kompozycje
historyczne, jak Bitwa pod Grunwaldem, Hołd pruski, Kazanie Skargi, lub
nieco mniejsze, jak Stańczyk czy Zawieszenie dzwonu Zygmunta. Te obrazy
przyniosły mu rozgłos i do dziś są najczęściej publikowane w książkach i w
mediach.
Tymczasem pisma popularne z 2. połowy XIX wieku ukazują zupełnie inne
oblicze wielkiego artysty – ilustratora. Korzystając z pośrednictwa
gazetowych sztycharzy, opublikował on wiele drzeworytów powstałych na
podstawie własnych rysunków. Ulegając pasji popularyzowania historii Polski,
na potrzeby pism ilustrował głównie tematy historyczne – rysował postacie i
zabytki, bardzo często nieznane dotąd szerokiej publiczności.
Ryciny zachowały subtelną, żywą kreskę Mistrza i – za każdym razem
zaopatrzone w komentarze historyków – były niezwykle wysoko cenione przez
dziewiętnastowiecznych czytelników. Wycinano je starannie, tworząc domowe
“albumy rysunków Matejki”.
Trud artysty-starożytnika i wysoki poziom artystyczny drzeworytów dostrzegł
również wydawca tygodnika “Kłosy”, Salomon Lewental. Zebrał większość z nich
w Albumie Matejki i wydał w trzech zeszytach w latach 1873 – 1876.
Wystawa WIELKI ILUSTRATOR. Drzeworyty Jana Matejki po raz pierwszy ukazuje
mało znaną dotąd część twórczości wielkiego artysty – drzeworyty według jego
rysunków. Obiekty ujęto w grupy tematów interesujących Matejkę i
czytelników, dla których tworzył: krakowskie zabytki, obrazy artysty, sceny
z jego życia, Album Matejki, Ubiory w Polsce. Uzupełnienie ekspozycji
stanowią ciekawe narzędzia dziewiętnastowiecznego sztycharza i drukarza
wypożyczone z krakowskiego Muzeum Historycznego.
Autor: Barbara Ciciora
Muzeum Narodowe w Krakowie – Dom Jana Matejki,
ul. Floriańska 41
31 marca – 31 sierpnia 2004
Otwarcie wystawy 31 marca 2004, środa, godzina 11.00
