Do końca października w krośnieńskim Centrum Dziedzictwa Szkła można oglądać ekspozycję pt. 90 zorganizowaną z okazji 90-lecia hutnictwa szkła w Krośnie.
Gdy w 1923 roku wznoszono w Krośnie pierwsze zabudowania huty, z pewnością nikt nie przypuszczał, że właśnie rozpoczyna się historia, która przyniesie temu niewielkiemu miastu międzynarodową sławę. Jednak ta historia to nie tylko piękne szkło o najwyższej jakości, trafiające co roku do milionów ludzi na całym świecie. To także fascynujący, choć mało znany rozdział w dziejach polskiej… sztuki. Poznać go można na niezwykłej wystawie zorganizowanej z okazji 90-lecia krośnieńskiego hutnictwa szkła.
Od dziesięcioleci ręcznie formowane szkło z Krosna cieszy się niesłabnącą popularnością w kraju i za granicą. Dość wspomnieć, że było lub jest obecne chyba w każdym polskim oraz w milionach domów na całym świecie, a aktualnie wysyłane jest do ok. 60 krajów i od dawna stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich towarów na arenie międzynarodowej. Na liście najsłynniejszych klientów krośnieńskiej marki znajdują się natomiast chociażby królowa brytyjska Elżbieta II, król Hiszpanii Juan Carlos czy cesarski dwór Japonii.
Jednak krośnieńskie szkło to nie tylko piękne karty zapisane w historii polskiego przemysłu. Mało kto zdaje sobie bowiem sprawę, że tworzone w Krośnie, z pozoru zwykłe przedmioty dekoracyjne czy użytkowe (kieliszki, karafki, wazony) były i są tak naprawdę dziełami sztuki, a sama huta wywierała i wciąż wywiera ogromny wpływ na kształtowanie estetyki danej epoki. Jak to możliwe? Z Krosnem od samego początku związani są najlepsi twórcy szkła – artyści i projektanci. Ich znaczenie dla rozwoju sztuki szczególnie widoczne było w czasach komunistycznych, gdy zafascynowani wzornictwem zachodu, zwłaszcza skandynawskim i przedwojennym modernizmem (Bauhaus), przemycali za żelazną kurtynę wzory w pełni nowoczesne dla zachodniej sztuki użytkowej.
Czy zakłady przemysłowe mogą kształtować sztukę? Okazuje się, że tak. Działające w Krośnie huty szkła są na to dobrym przykładem.
Stworzone przez tutejszych artystów oraz wyprodukowane przez krośnieńskie zakłady stawały się polskie, kształtując tym samym estetykę tamtych lat. Co ważne, estetykę dostępną dla szerokiego odbiorcy. Dzięki nim każdy mógł mieć w domu przedmioty użytkowe stanowiące perfekcyjną, przemyślaną, dostosowaną do potrzeb, a przy tym pełną wartości estetycznej formę rzeźbiarską. Dzieła sztuki, powstające w ilości kilku tysięcy dziennie.
Mimo upływu lat i przekształceń ustrojowych, ta sytuacja nie uległa zmianie. Pracujący w Krośnie twórcy szkła wciąż odgrywają istotną rolę w kształtowaniu polskiej sztuki, a kolejne opracowywane tu wzory przechodzą do kanonu designu, zdobywając rokrocznie prestiżowe krajowe i międzynarodowe nagrody. Mało tego, od dłuższego czasu światowi giganci produkujący szkło to właśnie tu zlecają nie tylko wykonanie, ale przede wszystkim przygotowanie projektów swoich sztandarowych kolekcji. Wśród nich jest chociażby legendarne weneckie Murano.
To między innymi na tych, dotąd mało znanych aspektach koncentruje się zorganizowana z okazji 90-lecia hutnictwa szkła w Krośnie ekspozycja pt. 90. Oglądać ją można od 13 czerwca do końca października w działającym w mieście Centrum Dziedzictwa Szkła. Podobnie jak szkło tworzone od dziesięcioleci w Krośnie, przygotowana została ona z wielką starannością oraz z uwzględnieniem współczesnych trendów. Multimedialna instalacja rodem z muzeum sztuki współczesnej łączy stanowiący narrację video-art z eksponatami dokumentującymi rozwój hutnictwa w Krośnie.
Wystawie towarzyszy nietypowy katalog, wydany w formie komiksu. Tu też bohaterem opowieści stała się sama huta, która po dziesięcioleciach doczekała się wreszcie odpowiedniego podkreślenia jej zasług, nie tylko na polu gospodarki, ale również sztuki. Wystawa pt. 90 objęta została Honorowym Patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
90
13 czerwca – 31 października 2013 r.
Centrum Dziedzictwa Szkła
Krosno
