24 stycznia Dom Spotkań z Historią zaprasza na otwarcie wystawy fotograficznej Zwyczajny 1934. Polska na zdjęciach Willema van de Polla, opartej na kolekcji nieznanych i niepublikowanych w Polsce fotografii z lat 30. XX wieku.
Na ekspozycji zostanie zaprezentowanych około 150 zdjęć Willema van de Polla, holenderskiego fotografika i fotoreportera. Zachowało się około 300 szklanych negatywów z tej podróży, wśród blisko 30 tysięcy innych, które rodzina fotografika przekazała do zbiorów Archiwum Narodowego w Hadze.
Willem van de Poll przyjechał do Polski w maju i listopadzie 1934 roku. Odwiedził Warszawę i pobliski Łowicz oraz Wilno, pojechał na rubieże II Rzeczypospolitej (pogranicze polsko-rosyjskie oraz polsko-litewskie).
W stolicy spotkał się wybitnymi postaciami życia politycznego, m.in. prezydentem (Ignacym Mościckim) i ministrem spraw zagranicznych (Józefem Beckiem), kulturalnego (Wandą Wermińską, Lodą Halamą, Ewą Bandrowską-Turską czy Jadwigą Smosarską), śmietanką towarzyską stolicy i arystokracją, lotnikami, sportowcami; fotografował miasto, w tym Starówkę i dzielnicę żydowską. Odwiedził m.in. nowo otwarty port lotniczy na Okęciu, Teatr Wielki, Polskie Radio, Centralny Instytut Wychowania Fizycznego na Bielanach, Pałac w Wilanowie, Belweder, Muzeum Cytadeli Warszawskiej i siedzibę warszawskiej policji. Zdjęcia van de Polla ukazały się w różnych dziennikach i magazynach.
5 lat później, wybuch II wojny światowej sprawił, że Polska znalazła się na czołówkach europejskich gazet. W październiku 1939 rok holenderski tygodnik Panorama podał: Całe miasto jest zniszczone. Według naocznych świadków Warszawa jest spustoszona pożarami, a najpiękniejsze zabytki obrócone w pył. Artykuł zilustrowano nostalgicznym fotoreportażem Willema van de Polla z 1934 roku.
Ekspozycji towarzyszy dwujęzyczny, polsko-angielski album, w którym znajdzie się 200 fotografii wraz ze szczegółowym opisem zdjęć, biografia autora, relacja z jego podróży do Polski i tło historyczne. Pomysłodawcą, autorem tekstów i opiekunem merytorycznym wystawy jest prof. Ryszard Żelichowski, historyk z Instytutu Studiów Politycznych PAN, znawca dziejów państw niderlandzkiego obszaru językowego; współautorem tekstów jest historyk prof. Wojciech Materski z Instytutu Studiów Politycznych PAN.
Wystawa odbywa się pod Honorowym Patronatem Jego Ekscelencji, Ambasadora Królestwa Niderlandów w Polsce, Pana P.P.J. Bekkersa.
Willem van de Poll (1895–1970) był jednym z pierwszych holenderskich fotoreporterów. W 1919 roku zapisał się do jednej z najlepszych wówczas szkół fotograficznych – Graphische Lehr-und Versuchsanstalt w Wiedniu, popołudniami dorabiał fotografowaniem na zlecenie policji wiedeńskiej. Szybko zaczął publikować w prasie, już w 1920 roku jego pierwsze zdjęcia opublikował Berliner Tageblatt. W latach 30. pracował m.in. dla agencji Associated Press, Black Star, Schostal, pism i magazynów. Opublikował książkę Nazistowskie piekło oraz kilka znakomitych albumów fotograficznych, m.in. o wizycie pary królewskiej w Surinamie i Antylach Holenderskich. Zafascynowany młodym państwem Izrael, wiele lat poświęcił utrwalaniu na zdjęciach zachodzących tam zmian. W latach 60. XX wieku przeprowadził się do Szwajcarii. Zmarł w 1970 roku.
Zwyczajny 1934. Polska na zdjęciach Willema van de Polla
Od 20 stycznia do 6 kwietnia 2014 r.
Dom Spotkań z Historią
Warszawa
