26 października 2009 roku o godz. 19.00 w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie odbędzie się wernisaż wystawy Portret XXI wieku. Wystawa stanowi pokaz zbudowanej z kadrów meczu wideoinstalacji Zidane: Portret XXI wieku autorstwa dwóch światowej sławy artystów wizualnych średniego pokolenia: Douglasa Gordona z Wielkiej Brytanii i Philippe’a Parreno z Francji.
Przez 90 minut widzowie oglądają Zinedine’a Zidane’a, jednego z najsławniejszych współczesnych piłkarzy, na boisku w czasie rozgrywki między Realem Madryt i Villarrealem. Spotkanie to rejestruje 17 kamer, a z nakręconego materiału powstaje film/instalacja. Każda z kamer pokazuje boisko z innej perspektywy, lecz dla każdej z nich najważniejszy jest Zidane. Sportowiec prezentowany jest na różne sposoby: od zbliżeń pokazujących np. jego nadgarstek, po plan daleki, w którym Zidane jest jednym z wielu graczy. Piłkarz jest tu jednak zawsze głównym, a w zasadzie jedynym bohaterem rozgrywki.
Praca ta prowokuje pytania o rolę sportu i sportowców – idoli i bohaterów we współczesnej kulturze. Wystawa złożona jest z dwóch części. Pokazowi wideoinstalacji towarzyszyć będą prace artystów polskich i międzynarodowych: Pawła Althamera, Kadera Attii, Pawła Kruka i Andy’ego Warhola, odnoszące się do następujących kontekstów:
1. Zinedine Zidane jako idol sportu/pop kultury (kult gwiazd/celebrities). Do tego tematu nawiązują prace poruszające problem kultu gwiazd, narcyzmu (i nudy):
- Sleep Andy’ego Warhola – film z 1963 roku przedstawiający śpiącego przyjaciela artysty, poetę Johna Giono;
- filmy Pawła Kruka (artysta w roli Michaela Jordana Larger than Life (2000) i Bruce’a Lee The Lost Interview (2009) oraz litografie na papierze (artysta w roli słynnej pływaczki Dary Torres – Dara, Dara z córką (2009).
2. Zidane jako wzór do na naśladowania przez grupy słabsze społecznie/mniejszości narodowe w bogatych krajach/miastach w drodze do osiągnięcia sukcesu w życiu (nie tylko w sporcie).
W ten rys wpisują się projekty artystów zaangażowanych społecznie, pokrewne działalności, jaką Zidane prowadzi po zakończeniu kariery sportowej (np. praca sportowca na rzecz trudnej młodzieży – czego przykładem była wizyta piłkarza na warszawskiej Pradze w celu otwarcia boiska piłkarskiego przy ul. Brzeskiej).
Podobnych zagadnień w swojej twórczości dotykają: Paweł Althamer, który na potrzeby wystawy przygotował nową wersję akcji Modelki – pokazu mody w wykonaniu pięknych dziewczyn i kobiet z warszawskiej Pragi (po raz pierwszy zrealizowaną w 2006 r. w Fabryce Trzciny w ramach wystawy Demos kratos – władza ludu (Krzysztof Żwirblis/Galeria Klimy Bocheńskiej) oraz Kader Attia – francuski artysta o algierskich korzeniach, który pokaże film Correspondence (2003) opowiadający o swojej rodzinie z Algierii i Francji i serię fotografii Rocher Carreés (2009) – projekt o marzeniach o życiu w lepszym świecie.
Akcję Pawła Althamera, Modelki będzie można zobaczyć na żywo podczas otwarcia wystawy 26 października o godz. 19.00
kurator: Magda Kardasz
współpraca: Anna Tomczak
Wystawa prezentowana od 27 października do 29 listopada 2009
