W październiku nakładem Biura Literackiego ukaże się Niedziela życia Raymonda Queneau w znakomitym przekładzie Hanny Igalson-Tygielskiej, powieść jednego z najwybitniejszych pisarzy XX wieku, członka Kolegium Patafizyki i współzałożyciela eksperymentalnej grupy literackiej OuLiPo (Warsztat Literatury Potencjalnej). Będzie to kolejna, po powieściach Henry’ego Greena i Jamesa Joyce’a, propozycja w cyklu „Klasyka z Europy”.
Raymond Queneau w powszechnej świadomości literackiej funkcjonuje przede wszystkim jako twórca literatury eksperymentalnej (Ćwiczenia stylistyczne, Sto tysięcy miliardów wierszy), konsekwentnie pracujący nad stworzeniem języka neofrancuskiego, rozluźniającego literacką francuszczyznę elementami mowy potocznej (m.in. Zazie w metrze). Queneau to także jednak filozof, pilny słuchacz (obok m.in. Bataille’a, Bretona, Merlau-Ponty’ego czy Lacana) i edytor słynnych wykładów Alexandre’a Kojève’a o Heglu, którego motto otwiera Niedzielę życia
Sam tytuł powieści autora Psiej trawki stanowi bezpośrednie nawiązanie do dzieła niemieckiego filozofa, dając jasny znak, że to właśnie myśl Hegla – wówczas jeszcze nieprzyswojonego w tłumaczeniach francuszczyźnie – stanowić będzie istotny punkt odniesienia dla Queneau. To zresztą nie kto inny jak właśnie Kojève w swoim artykule nazwał Pierrot mon ami, Daleko od Rueil i Niedzielę życia powieściami mądrości. „Mędrcy z powieści Queneau – pisze w posłowiu tłumaczka – docierają do tej samej niedzieli życia, do kresu historii, o której mówi Hegel”.
Hanna Igalson-Tygielska w swoim błyskotliwym posłowiu, dotyczącym tyleż zapowiadanej powieści, co całej pisarskiej drogi Queneau, zauważa, że „Niedziela to powieść o wojnie. O tym, że historia przychodzi pod postacią wojny i niszczy wszystko, staje się złowieszczą niedzielą życia. To opowieść o dniach bez jutra i o czasie, w którym już żadnego potem nie będzie. I o Złu, które jest ponadczasowe i zewnętrznie nieuwarunkowane, słabo umocowane, za to silnie zakorzenione wewnątrz człowieka”.
Raymond Queneau urodził się w Hawrze w 1903 roku. Jest autorem kilkunastu powieści, esejów, poematów, komentatorem Hegla. Studiował filozofię, psychologię i nauki matematyczne. Był lektorem wydawnictwa Gallimard (od 1938), członkiem Akademii Goncourtów (1951-1970) i dyrektorem Encyklopedii Plejady (od 1954). W polskim przekładzie ukazały się do tej pory Pierrot mon ami (2002), Dzieła zebrane Sally Mary (2003), Ćwiczenia stylistyczne (2005), Zazie w metrze (2005) i Psia trawka (2014). Zmarł w 1976 roku w Paryżu.
Niedziela życia ukaże się w Biurze Literackim dzięki wsparciu udzielanemu w ramach programu Kreatywna Europa. W serii „Klasyka z Europy”, oprócz powieści wspominanych autorów Henry’ego Greena, Jamesa Joyce’a i Raymonda Queneau, opublikowane zostaną jeszcze książki prozatorskie Tommasa Landolfiego, Philipa Larkina i Nathalie Sarraute. Przedpremierowe egzemplarze dostępne będą w trakcie wrześniowej Stacji Literatura 21 w Siennej i Stroniu Śląskim, gdzie zaplanowano specjalny wieczór z udziałem tłumaczy wszystkich tegorocznych książek z tej serii.
Raymond Queneau, Niedziela życia
Premiera: październik 2016 roku
Biuro Literackie
