FUTUWAWA – konkurs i kolekcja projektów dla Warszawy przyszłości, skupia się w tym roku na najbardziej dyskutowanym i obiecującym miejscu stolicy o ogromnym miastotwórczym potencjale – Placu Defilad. Mimo że znamy już projekty siedziby Muzeum Sztuki Nowoczesnej i TR Warszawa, a także toczącej się od wielu lat debaty o zagospodarowaniu Placu, dyskusja ta jest niepełna bez rozmowy o wizji tego miejsca.
To właśnie wizji Placu Defilad dotyczył konkurs Patrz na Plac, do którego architekci, artyści, projektanci i amatorzy nadesłali 47 propozycji. W skład Jury Konkursowego wchodzili: Prof. Krzysztof Domaradzki (Politechnika Warszawska, Pracownia DAWOS), Prof. Sławomir Gzell (Politechnika Warszawska), dr Krzysztof Herbst (Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych), Dorota Jarecka (Galeria Studio), Roman Pawłowski (TR Warszawa), dr Katarzyna Sadowy (OW SARP), Wojciech Wagner (Wydział Estetyki Przestrzeni Publicznej), Marcel Andino Velez (Muzeum Sztuki Nowoczesnej).
Nagrodę Jury Konkursowego otrzymały ex aequo projekty:
- Plac Sztuki Nowej Aleksandry Bartczak
Projekt został wyróżniony za koncept, czyli pomysł wyodrębnienia placu z przestrzeni całego miasta i nadanie mu, poprzez barwę, nowej formy. Wyodrębnienie to jest symboliczne. Tym samym staje się szeroką metaforą „wyzerowania” przestrzeni placu w celu między innymi zaistnienia w niej różnorodnych aktywności. Są przez autorkę zaproponowane w takiej skali, że nie dominują przestrzeni placu. Ten zaś nie narzuca swojej formy, ale stanowi jednocześnie ramę i tło dla zdarzeń. Wartością jest także zaproponowanie sposobu funkcjonowania placu w nocy. Dzięki świecącym balonom-słońcom zyskuje on umowny strop i staje się zarysowany także „z góry”. Kolor żółty, który zajmuje całą powierzchnię placu, nie musi być traktowany dosłownie – chodzi o wprowadzenie nastroju i symboliczne dookreślenie miejsca jednym gestem.
- MODziSz (Miejskie Ogródki Działkowe i Sztuki) Kolektywu Palce Lizać / Dominika Wilczyńska i Barbara Nawrocka
Projekt został wyróżniony przez Jurorów jako utopijne rozwiązanie wprowadzające w przestrzeń placu rotacyjne rezydencje artystyczne. Pozwoliłyby one na nieograniczony kontakt ze sztuką tworzoną „na oczach” użytkowników placu i z jej twórcami. Projekt potraktowany został jako interesujący ze względu na zderzenie przestrzeni z zupełnie różnych porządków, takich jak centralny plac miejski i ogródki działkowe służące „uprawianiu” sztuki.
- Plac Czterech Fontann Jana Kowalewicza i Leszka Wiśniewskiego
Projekt został doceniony jako rozwiązanie urbanistyczne, które odpowiada na problem izolacji placu poprzez osadzenie go w siatce otaczających go ulic i placów. Tym samym podkreśla fakt, że plac nie funkcjonuje w oderwaniu od przestrzeni miasta i próbuje go w nie włączyć. Projekt szanuje i podkreśla elementy istniejącej małej architektury placu, tym samym zachowując wartościowe dziedzictwo socrealizmu.
- BazaOaza Kwiatuchi, Przemka Kaczkowskiego (Stoprocent Architekci), Joanny Skórzyńskiej, Julii Skórzyńskiej-Ślusarek
Projekt został został doceniony jako pomysł społeczny, który wyróżniał się spójnością założenia i opisu. Wnosi w przestrzeń placu wartość dodaną, wytwarzając formę dla wspólnoty skupionej wokół konkretnej sprawy, spotkania czy wymiany. Właśnie ta wspólnota interesu może być prawdziwym budulcem placu jako miejsca i współczesnej relacji sąsiedzkiej. Jego umiejscowienie na Trybunie Honorowej nawiązuje do kontekstu historycznego, a więc metaforycznych korzeni placu. Projekt nie stanowi wprawdzie kompleksowego rozwiązania dla przestrzeni całego placu i jego problemów, jednak został potraktowany jako dyskursywny symbol dla tego miejsca. Jury dostrzegło także w projekcie potencjał realizacyjny.
- PiK-NiK, Plac imienia Tadeusza Kantora – Natury i Kultury Piotra Szcześniaka
Projekt wyróżniony został za czytelną, zdyscyplinowaną ideę wielofunkcyjnego placu. Zawiera wszystko to, czego można wymagać od dobrze zaprojektowanej przestrzeni publicznej – zieleń, wodę, miejsca o zróżnicowanych funkcjach (odpoczynek, aktywności), a także poszanowanie zastanego kontekstu, w tym nowo powstających budynków oraz Pałacu Kultury i Nauki.
- Plac Powszechny Adriana Zawiślaka
Projekt wyróżniony jako rozwiązanie architektoniczne uwzględniające zastany kontekst przestrzenny. Ten współczesny amfiteatr uzupełnia ofertę placu o salę koncertową oraz otwartą widownię w centrum miasta. Zewnętrzne schody pozwalają na gromadzenie się ludzi w różnych celach – nie tylko obserwacji wydarzeń na placu, ale po prostu odpoczynku i relaksu. Rozwiązanie ponadto umożliwia widok na szeroką panoramę placu. Poprzez wprowadzenie rozwiązania architektonicznego, nadaje mu nową formę i możliwości użytkowania.
W dniach 9–11 na Placu Defilad publiczność mogła obejrzeć siedem projektów w wirtualnej rzeczywistości oraz zagłosować na swoich faworytów (sześć projektów wybranych przez Jury Konkursowe oraz projekt Pawła Wołejszy Agora Warszawska wyróżniony podczas Głosowania Publiczności podczas święta wolności Wyłącz System vol. 8). Najwięcej głosów publiczności otrzymały trzy projekty: MODziSz (Miejskie Ogródki Działkowe i Sztuki) Kolektywu Palce Lizać Dominika Wilczyńska i Barbara Nawrocka, PiK-NiK, Plac imienia Tadeusza Kantora – Natury i Kultury Piotra Szcześniaka, Plac Powszechny Adriana Zawiślaka.
Z kolei projekt Pawła Wołejszy Agora Warszawska otrzymał honorowe wyróżnienie FUTUWAWY.
Rozstrzygnięcie IV Edycji Międzynarodowego Konkursu FUTUWAWA Patrz na Plac
Organizator: Fundacja Puszka
