W Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu można oglądać pierwszą prezentację wyjątkowego zbioru Andrzeja Grzymały-Kazłowskiego, założyciela i właściciela Muzeum Kultury Romów w Warszawie. Ten unikatowy w skali kraju, największy pozostający w rękach prywatnych zbiór cyganaliów w całości prezentowany był dotychczas tylko w odsłonie wirtualnej oraz we fragmentach na ekspozycjach czasowych.
Andrzej Grzymała-Kazłowski od ponad dwudziestu lat związany jest ze środowiskiem romskim, w latach 2001–2010 pracował w Wydziale Mniejszości Narodowych i Etnicznych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji jako główny specjalista ds. romskiej mniejszości etnicznej. Współtworzył i koordynował realizację rządowego Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce. Wtedy zaczął gromadzić książki i gazety związane z tematyką romską, nie myślał jednak o tworzeniu kolekcji.
Andrzej Grzymała-Kazłowski, założyciel Muzeum Kultury Romów w Warszawie, podkreśla trudność, jaką Romowie sprawiają nam, muzealnikom, przyzwyczajonym do opowiadania o kulturze za pomocą zabytkowych przedmiotów, ponieważ nigdy „nie zapisywali ksiąg, nie budowali kościołów, pałaców, ratuszy, galerii i muzeów gromadzących „rzeczy” świadczące o historii, chwale i tożsamości narodu. Ich kultura nakierowana jest na podtrzymywanie więzów grupowych i obronę przed zewnętrznymi zagrożeniami – mówi Elżbieta Berendt, kierownik Muzeum Etnograficznego we Wrocławiu.
Na wrocławskiej wystawie pokazane zostanie malarstwo artystów polskich, rumuńskich, czeskich z pocz. XX w., prace współcześnie działających twórców romskich, liczne grafiki i druki. Zwiedzający zobaczą również dwa wozy wagonowe wędrownych Romów z przełomu lat 50. i 60. XX w. W Polsce przetrwało tylko kilkanaście takich pojazdów. Na wystawie w Muzeum Etnograficznym zbiory Andrzeja Grzymała-Kazłowskiego uzupełnione zostaną eksponatami z kolekcji Pawła Lechowskiego, który problematyką romską zajmuje się od lat 60. ubiegłego wieku. Pokazane zostaną kotły, patelnie, elementy strojów, biżuteria.
Pe drom baro… Na wielkiej drodze. Od Cyganów do Romów
Od 20 maja do 3 września 2017 roku
Kuratorzy: Andrzej Grzymała-Kazłowski, Paulina Suchecka
Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu, oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu
