Od 15 do 16 maja 2010 roku w Centrum Sztuki Współczesnej Zamej Ujazdowski w Warszawie potrwa międzynarodowa konferencja poświęcona współczesnej estetyce francuskiej pt. Granice słowa i obrazu w myśli Lyotarda i Levinasa.
Jean-François Lyotard i Emmanuel Levinas konstatują – każdy na swój sposób – kryzys kultury późnej nowoczesności. Obaj mówią o konieczności krytyki i transformacji jej kluczowych pojęć filozoficznych, w tym – w szczególności – pojęć etycznych i estetycznych. Niezgoda obu filozofów na konsekwencje płynące z przyjęcia założeń tradycyjnej metafizyki prowadzi do dwóch odmiennych, choć paralelnych filozoficznych prób usytuowania się poza tradycyjną ontologią.
Łączy się ona z etycznym (resp. etyczno-religijnym u Levinasa) ukierunkowaniem ich myślenia i prowadzi do szukania nowych filozoficznych ujęć problematyki innego, inności, różnicy, sprawiedliwości itd. Nie bez znaczenia dla ostatecznego kształtu proponowanych przez nich rozwiązań są impulsy płynące ze strony fenomenologii.
Powyższy wektor poszukiwań i u Lyotarda i u Levinasa prowadzi poza tradycyjne koncepcje obrazu i tego, co wizualne oraz poza tradycyjną koncepcję języka. U Levinasa owocuje swoistym ikonoklazmem, nowatorskim podejściem do problematyki języka czy koncepcją epifaniczności. U Lyotarda – wyjściem poza narracyjność i semantykę ku koncepcji figuralności języka, ku energetycznej interpretacji sztuki, koncepcji anamnezy w malarstwie czy – ku swoistemu filozoficznemu rewaloryzowaniu kantowskiej kategorii wzniosłości.
Tytułowe przekraczanie granic byłoby więc gestem krytycznego zniesienia istniejących znaczeń pewnych kategorii, nadaniem im nowych znaczeń i zastosowań. Oznaczałoby również wypełnianie nowego pola napięć rodzących się między słowem i obrazem poddanym takiemu krytycznemu namysłowi oraz nowatorskiej rekonstrukcji.
Konferencją kierują: prof. dr hab. Iwona Lorenc oraz dr hab. Andrzej Leder. Konferencji towarzyszy wystawa Ewy Bobrowskiej pt. Aberracje Odniesienia (malarstwo, projekcje wideo).
Konferencja zorganizowana we współpracy z Instytutem Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, Instytutem Filozofii i Socjologii PAN, Polskim Towarzystwem Fenomenologicznym.
Od 15 do 16 maja 2010 roku
CENTRUM SZTUKI WSPÓŁCZESNEJ ZAMEK UJAZDOWSKI
ul. Jazdów 2
00-467 Warszawa
