Projekty Łemkowskiego Jeruzalem są wieloetapowymi i złożonymi przedsięwzięciami podejmującymi w swojej idei kluczowy temat poszukiwań własnych korzeni i tożsamości w odniesieniu do skomplikowanej, historycznej i społecznej sytuacji tej mniejszości etnicznej.
Zmieniającą się i rozwijającą z biegiem lat formułę kolejnych edycji Łemkowskiego Jeruzalem postanowiliśmy rozszerzyć o włączenie do grupy artystów pochodzenia łemkowskiego, również twórców spoza tej grupy.
Figura „pustego domu” jest tak wieloznaczna i symboliczna, że każda próba wykreślenia jej granic (czy lepiej – murów) musi się wiązać z jednej strony z koniecznymi uproszczeniami i skrótami, a z drugiej z metaforycznym przeinwestowaniem i przejaskrawieniem (eksmisja/dokwaterowanie). Ale to właśnie tymi kontrastowymi obrazami jesteśmy zainteresowani, poszukując wśród prac współczesnych artystów (różnej narodowości) przykładów doświadczenia wyobcowania, odmienności, odrzucenia czy wrogości. A więc pusty dom nie jako puste miejsce – jakiekolwiek opuszczone bądź porzucone (site) – ale miejsce szczególne (place) – matryca/wzór/przepis: idea domu. W wydaniu polskim słowo/dźwięk „dom” ma ambiwalentne brzmienie: jego pogłos rozchodzi się w imponującej jednorodnością etniczną i krajobrazową przestrzeni niczym puste echo. Modelując swoją figurę z niezmienną nieufnością do wszystkiego co obce, kształtuje ta figura nie tylko naszą zbiorową świadomość, lecz także wyznacza granice (fizyczne i psychiczne – psychogeografię) naszego języka i świata (rozgłos). Zamierzamy (symbolicznie) wypełnić tytułową pustkę, zasiedlając pusty dom jego prawowitymi lokatorami – duchami wielokulturowej gościnności i tolerancji, jaka była naszym udziałem w przeszłości.
Grzegorz Sztwiertnia, Joanna Zemanek
Pusty dom – XVII Łemkowskie Jeruzalem
Kuratorzy: Grzegorz Sztwiertnia, Joanna Zemanek
Koordynator: Natalia Hładyk
Od 27 lutego do 18 marca 2018 roku
Ośrodek Propagandy Sztuki, Miejska Galeria Sztuki Łodzi
