Félix Guattari uchodzi za mniej ważną, a czasem wręcz możliwą do pominięcia połowę duetu Deleuze-Guattari. Dla niektórych (jak Alain Badiou czy Slavoj Žižek) stanowi też „zanieczyszczenie” myśli Deleuze’a – zły wpływ, od którego należałoby ją uwolnić. Być może jest tak dlatego, że Guattari był myślicielem niesystematycznym – twórcą „dzikich pojęć”, niepotrafiącym zdyscyplinować się nawet na tyle, by regularnie pisać. Jego teorie są rewolucyjne wobec normatywnego obrazu filozofii jako „czystej myśli”.
A jednak – właśnie z wyżej wymienionych powodów – myśl tę zrewolucjonizował. Cztery nurty, które ukształtowały jego twórczość: psychoanaliza, antypsychiatria, teoria systemów i aktywizm – sprawiły, że Guattari odegrał istotną rolę w rozwoju myśli ostatnich dziesięcioleci XX wieku i początku XXI wieku. Jego teza o pierwotności psychozy jako wzorca organizacji świata posłużyła za inspirację dla współczesnego materializmu i witalizmu. Dostarcza też istotnej korekty do niektórych postaci tych nurtów, niebezpiecznie zbliżających się do pojmowania życia jako „dobrego”, nastawionego głównie na równowagę wzorca ładu i harmonii. Pierwotność psychozy oznacza, że źródło, z którego wyłaniają się formy organizacji i podmiotowość, jest tyleż produktywne, co naznaczone rozłamem. Ryzyko rozpadu czy zastygnięcia systemu (unaoczniane przez chorobę psychiczną, której Guattari wcale nie romantyzuje) pozostaje więc wciąż obecnym horyzontem myśli – jako inspiracja, ale i zagrożenie.
Wydarzenie towarzyszy wystawie Asamblaże autorstwa Angeli Melitopoulos i Maurizio Lazzarato.
Joanna Bednarek – dr filozofii, tłumaczka, członkini redakcji „Praktyki Teoretycznej” i współpracowniczka Pracowni Pytań Granicznych UAM w Poznaniu, publikowała m.in. w „Krytyce Politycznej” i „Czasie Kultury”. Autorka książek: Polityka poza formą. Ontologiczne uwarunkowania poststrukturalistycznej filozofii polityki (2012) i Linie kobiecości. Jak różnica płciowa przekształciła literaturę i filozofię? (w przygotowaniu, 2016).
Wykład: Joanna Bednarek. Psychotyczny witalizm Feliksa Guattariego
20 marca 2018 roku, godz. 18.00
ms² Muzeum Sztuki w Łodzi
