25 lutego 2011 roku o godzinie 17.00 w Instytucie Grotowskiego we Wrocławiu Tomasza Plata wygłosi wykład, w ramach kursu Performatyka i inne tańce. Wykład ten nosi tytuł Sztuka publiczna jako akt performatywny: szansa czy zagrożenie dla przestrzeni wspólnej?
Sztuka publiczna – to jeden z terminów najmocniej obecnych w debatach prowadzonych wokół sztuki współczesnej. Artyści, którzy uprawiają sztukę publiczną, podpowiadają widzom: wychodzimy ze swoimi pracami w przestrzeń otwartą, wychodzimy z teatrów i galerii, by uczynić sztukę bardziej otwartą, demokratyczną, inkluzywną, mniej wykluczającą. Jednocześnie prosta intuicja podpowiada, że każdy akt twórczy manifestowany w sferze życia zbiorowego z definicji ma moc zawłaszczenia. Bierze przestrzeń niejako na własność, próbuje ją zagarnąć. W tym wymiarze jego performatywność okazuje się represyjnością.
A zatem: czy w ogóle możemy sobie wyobrazić artystyczny gest w przestrzeni wspólnej, który będzie wolny od elementów przemocy symbolicznej? To pytanie, które prowadzi ku kolejnemu, jeszcze ważniejszemu: czy możemy wyobrazić sobie performans, performatywne działanie publiczne (zresztą nie tylko artystyczne), które pozbawione będzie tendencji normatywnych, zawłaszczających?
Ów problem jest ważny dla całej tradycji performatyki, u początków której znalazło się bardzo mocne wyobrażenie o emancypacyjnej, demokratyzującej sile bodaj każdego performansu. Czy dzisiaj nie powinniśmy w końcu dostrzec utopijności tego wyobrażenia? W odpowiedzi ma pomóc refleksja nad działaniami najgłośniejszych polskich twórców sztuki publicznej, m.in. Pawła Althamera i Joanny Rajkowskiej. Wśród kontekstów intelektualnych pojawią się teksty m.in. Johna Austina i Jacquesa Derridy o wypowiedzi performatywnej, Jürgena Habermasa o sferze publicznej, Nicolasa Bourriauda o estetyce relacyjnej.
W praktycznej części warsztatów odkrywany będzie performatywny potencjał działania w przestrzeni publicznej. Co zmienia publiczność? Na jakich zasadach przestrzeń intymna i publiczna mogą współistnieć?
25 lutego 2011 r., godz. 17.00
Instytut Grotowskiego
Rynek-Ratusz 27
Wrocław
