30 czerwca 2011 roku, w Wigilię Polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, a jednocześnie w 100. rocznicę urodzin Czesława Miłosza, w dawnym kompleksie dworskim rodziny Miłoszów w Krasnogrudzie, przy granicy polsko-litewskiej, Fundacja Pogranicze wraz z Ośrodkiem Pogranicze – sztuk, kultur, narodów, we współpracy z Narodowym Instytutem Audiowizualnym, zorganizuje Europejską Agorę – projekt objęty patronatem UNESCO. Tego dnia spotkają się wybitni filozofowie, artyści i poeci, by w duchu książki Czesława Miłosza, Rodzinna Europa odnieść się do zagadnienia wspólnoty w zróżnicowanej kulturowo Europie.
W trakcie Europejskiej Agory odbędą się trzy Agory: Filozofów, Poetów i Artystów. W Agorze Filozofów – Gościnna Europa udział wezmą: Zygmunt Bauman (Leeds), Cezary Wodziński (Ublik) oraz Michał Paweł Markowski (Kraków). Gośćmi Agory Poetów – Dziecię Europy będą: Adam Zagajewski (Kraków) oraz Marcelijus Martinaitis i Alicja Rybałko (Wilno), spotkanie poprowadzi Irena Grudzińska – Gross (Nowy Jork). W ramach Agory Artystów – Europy przekraczanych granic, odbędzie się wystawa multimedialna, prezentująca prace artystów przygotowane specjalnie na tę okazję.
Tego dnia w Krasnogrudzie, w odrestaurowanych budynkach dworu, otwarte zostanie Międzynarodowe Centrum Dialogu – unikalna w Europie placówka dedykowana badaniu i upowszechnianiu rzemiosła praktykowania dialogu międzykulturowego.
Finałem Agory będzie widowisko wieczorne, łączące muzykę ze sztukami wizualnymi, którego spoiwem stanie się prapremierowe wykonanie oratorium Wlada Marhuletsa, polskiego kompozytora żydowskiego pochodzenia, urodzonego w Mińsku. Inspirowane wierszem Powrót Czesława Miłosza oratorium, skomponowane zostało na orkiestrę kameralną, chór kameralny, dwa głosy i klarnet solo. Podczas koncertu w Bazylice w Sejnach wystąpią: Iwona Sobotka (sopran), Robert Gierlach (bas-baryton), David Krakauer (klarnet), Orkiestra Sinfonietta Cracovia pod dyrekcją Radosława Labakhua Kiszewskiego oraz Chór Jauna Muzika z Wilna.
Na kolejne dwa dni przygotowano szereg przedsięwzięć poświęconych Miłoszowi. Zaprezentowane zostaną wystawy: SZUKANIE OJCZYZNY: ŚWIADECTWA I PROROCTWA CZESŁAWA MIŁOSZA; wystawa malarstwa Wiesława Szumińskiego Orfeusz i Eurydyka, a także wystawy Miłosz w drugim obiegu i Rodzinna Europa w świecie.
Odbędą się dyskusje z cyklu SYMPOZJON WIZJE RODZINNEJ EUROPY, w których głos zabiorą: Alexandra Laignel-Lavastine, Aleksander Schenker, Piotr Kłoczowski, Egidijus Aleksandravicius, Barbara Toruńczyk, Leonidas Donskis, Ihar Babkou, Andrzej Mencwel, Irena Grudzińska-Gross, Krzysztof Rutkowski, Andrzej Franaszek, Marek Zaleski, Clare Cavanagh, Małgorzata Dziewulska, Smaranda Enache, Marek Tomaszewski oraz Krzysztof Czyżewski.
Zaplanowano ponadto spotkanie OPISANIE MIŁOSZA, poświęcone książkom o nobliście: Z Miłoszem Aleksandra Fiuta, Miłosz. Biografia Andrzeja Franaszka, Czeladnik czasu Algisa Kaledy oraz wieczór poezji i muzyki LATAJĄCA KAWIARNIA LITERACKA CAFÉ EUROPA. Trzydniowy projekt zakończy WIECZÓR PIEŚNI – Koncert Orkiestry Klezmerskiej Teatru Sejneńskiego.
Wydarzenie jest częścią Krajowego Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji 2011 – uwaga na kulturę!, za którego koncepcję i realizację decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odpowiada Narodowy Instytut Audiowizualny
