![\"Alicja](\"https:\/\/ownetic.com\/wydarzenia\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pozeracz-gatunkow-alicja-lukasiak-galeria-arsenal-bialystok-2018-11-13-576x433.jpg\" "\\"Alicja")
<\/a>Tematem wystawy Wyj\u015bcie z centrum<\/em> jest poj\u0119cie centrum jako punkt wyj\u015bcia do my\u015blenia o rzeczywisto\u015bci. Ka\u017cdy z nas ma swoje centrum, z kt\u00f3rego wyrusza i wobec kt\u00f3rego pozycjonuje reszt\u0119 \u015bwiata. Owo centrum mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cnie definiowane; z geograficznego punktu widzenia mo\u017ce by\u0107 nim nasza wie\u015b, miasto, kraj czy kontynent. Centrum mo\u017ce by\u0107 postrzegane r\u00f3wnie\u017c w kategoriach politycznych, gospodarczych, a tak\u017ce kulturowych czy religijnych. Do udzia\u0142u w wystawie zostali zaproszeni arty\u015bci, kt\u00f3rzy od wielu lat eksploruj\u0105 kraje od nas odleg\u0142e, postrzegane przez nas jako egzotyczne. Jednym z najwa\u017cniejszych punkt\u00f3w prezentacji jest kwestia przesuni\u0119cia granic my\u015blenia, uchwycenie pewnej zmiany mentalnej, jaka dokonuje si\u0119 w ludzkiej \u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n Od samego pocz\u0105tku wystawa by\u0142a budowana w oparciu o indywidualne historie i do\u015bwiadczenia jej uczestnik\u00f3w. To pewnego rodzaju proces na bie\u017c\u0105co tworzony przez artyst\u00f3w. Tytu\u0142 ekspozycji narodzi\u0142 si\u0119 w trakcie mojej rozmowy z Grzegorzem Drozdem i Alicj\u0105 \u0141ukasiak w ich pracowni w Warszawie. By\u0142 stycze\u0144, Alicja i Grzegorz w\u0142a\u015bnie wr\u00f3cili z kolejnej podr\u00f3\u017cy. Nakre\u015bla\u0142am im g\u0142\u00f3wne w\u0105tki i za\u0142o\u017cenia wystawy. Drozd przerwa\u0142 mi w pewnym momencie i powiedzia\u0142: \u201eRozumiem, to takie wyj\u015bcie z centrum\u201d.<\/p>\n W\u0105tek egzotycznych podr\u00f3\u017cy prze\u0142amuj\u0105 prace Daniela Rycharskiego i Wojciecha Gilewicza, proponuj\u0105c inne spojrzenie na centrum. Mikrokosmos Rycharskiego znajduje si\u0119 we wsi Kur\u00f3wko na Mazowszu, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej skupiaj\u0105 si\u0119 dzia\u0142ania artysty. Jego prace cz\u0119sto pokazuj\u0105 stereotypowe patrzenie na wie\u015b z perspektywy miasta. Jednocze\u015bnie odwracaj\u0105 wektor atrakcyjno\u015bci miasta wobec wsi. Z kolei Gilewicz obala mit Ameryki jako centrum wszystkiego, ten charakterystyczny dla naszej cz\u0119\u015bci Europy, nieco przestarza\u0142y dream.<\/p>\n Kluczowe za\u0142o\u017cenia wystawy Wyj\u015bcie z centrum<\/em> znajduj\u0105 doskona\u0142\u0105 ilustracj\u0119 w eseju Susan Sontag Podr\u00f3\u017c do Hanoi<\/em> z 1968 roku, b\u0119d\u0105cym efektem jej kilkutygodniowej podr\u00f3\u017cy do Wietnamu P\u00f3\u0142nocnego, kt\u00f3rego fragment cytuj\u0119 poni\u017cej:<\/p>\n \u201eJak powiedzia\u0142 Hegel, kwestia historii jest kwesti\u0105 \u015bwiadomo\u015bci. Za spraw\u0105 wewn\u0119trznej podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3r\u0105 odby\u0142am podczas pobytu w Hanoi, ta pompatyczna maksyma nabra\u0142a dla mnie wyra\u017anego i konkretnego wymiaru. Tam, w Wietnamie P\u00f3\u0142nocnym, do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re zapowiada\u0142o si\u0119 raczej na biern\u0105 lekcj\u0119 historii, zmieni\u0142o si\u0119 \u2013 i dzi\u015b my\u015bl\u0119, \u017ce nie mog\u0142o by\u0107 inaczej \u2013 w gwa\u0142town\u0105 konfrontacj\u0119 z granicami mojego my\u015blenia. Ten Wietnam, z kt\u00f3rym przed podr\u00f3\u017c\u0105 do Hanoi by\u0142am zwi\u0105zana we w\u0142asnej wyobra\u017ani, na miejscu okaza\u0142 si\u0119 nierealny. W minionych latach Wietnam zagnie\u017adzi\u0142 si\u0119 w mojej \u015bwiadomo\u015bci pod postaci\u0105 skondensowanego obrazu cierpienia i heroizmu \u00bbludzi s\u0142abszych\u00ab. Lecz w rzeczywisto\u015bci tym, co mnie obsesyjnie prze\u015bladowa\u0142o, by\u0142a \u00bbsilna\u00ab Ameryka \u2013 kontury ameryka\u0144skiej pot\u0119gi, ameryka\u0144skiego okrucie\u0144stwa, ameryka\u0144skiej wiary we w\u0142asn\u0105 s\u0142uszno\u015b\u0107. Musia\u0142am o niej zapomnie\u0107, by wreszcie dostrzec Wietnam. A mo\u017ce stoj\u0105ce przede mn\u0105 zadanie by\u0142o jeszcze ambitniejsze: musia\u0142am rozepchn\u0105\u0107 granice swojej ameryka\u0144skiej, a wi\u0119c og\u00f3lniej m\u00f3wi\u0105c, zachodniej wra\u017cliwo\u015bci. Jestem jednak \u015bwiadoma, \u017ce dokona\u0142am zaledwie kr\u00f3tkiego, amatorskiego wypadu w wietnamsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Za\u015b najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem mojej podr\u00f3\u017cy by\u0142 powr\u00f3t do punktu wyj\u015bcia \u2013 pytania, co to znaczy by\u0107 Amerykank\u0105, niezale\u017cn\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 my\u015blicielk\u0105 w Ameryce, ameryka\u0144sk\u0105 pisark\u0105. Coraz wi\u0119cej ludzi u\u015bwiadamia sobie, \u017ce musimy wynale\u017a\u0107 bardziej wielkoduszne i ludzkie sposoby wsp\u00f3\u0142istnienia. By mog\u0142o doj\u015b\u0107 do zmian psychicznych, kt\u00f3re na to pozwol\u0105, potrzebne s\u0105 g\u0142\u0119bokie i by\u0107 mo\u017ce gwa\u0142towne zmiany spo\u0142eczne. [\u2026] R\u00f3wnie istotn\u0105 broni\u0105 jest analiza geografii i historii psychicznej: trzeba na przyk\u0142ad poszerzy\u0107 wiedz\u0119 na temat typu cz\u0142owieka, kt\u00f3ry stopniowo zacz\u0105\u0142 dominowa\u0107 na Zachodzie od czas\u00f3w reformacji i p\u00f3\u017aniej przez rewolucj\u0119 przemys\u0142ow\u0105, a\u017c po nowoczesne spo\u0142ecze\u0144stwo industrialne. Niemal ka\u017cdy si\u0119 zgodzi, \u017ce nie jest to jedyna droga ewolucji cz\u0142owieka, lecz prawie nikt w Europie i Ameryce tak naprawd\u0119 nie wierzy, \u017ce mo\u017cna \u017cy\u0107 inaczej, lub nie potrafi sobie wyobrazi\u0107, jak takie \u017cycie mog\u0142oby wygl\u0105da\u0107\u201d.<\/p>\n![\"Magdalena](\"https:\/\/ownetic.com\/wydarzenia\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Magdalena-Firlag-Juicy-galeria-arsenal-bialystok-2018-11-13-260x200.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Wojciech](\"https:\/\/ownetic.com\/wydarzenia\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rockaway-galeria-arsenal-bialystok-2018-11-13-260x200.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Alicja](\"https:\/\/ownetic.com\/wydarzenia\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/pozeracz-gatunkow-alicja-lukasiak-galeria-arsenal-bialystok-2018-11-13-260x200.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Grzegorz](\"https:\/\/ownetic.com\/wydarzenia\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/opera-seriadrozd2-galeria-arsenal-bialystok-2018-11-13-260x200.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Justyna](\"https:\/\/ownetic.com\/wydarzenia\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Gorowska-galeria-arsenal-bialystok-2018-11-013-260x200.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Karolina](\"https:\/\/ownetic.com\/wydarzenia\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/kolacja-galeria-arsenal-bialystok-2018-11-013-260x200.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Wojciech](\"https:\/\/ownetic.com\/wydarzenia\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/rockaway-galeria-arsenal-bialystok-2018-11-13-576x324.jpg\" "\\"Wojciech")
<\/a>
\nOstatecznie bowiem Amerykanin nie jest oczywi\u015bcie w stanie obj\u0105\u0107 Wietnamu swoj\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105. Wietnam mo\u017ce l\u015bni\u0107 w oddali jak gwiazda nawigacyjna, mo\u017ce stanowi\u0107 epicentrum drga\u0144 tektonicznych, pod kt\u00f3rych wp\u0142ywem polityczny grunt chwieje si\u0119 pod nogami. [\u2026]\n
![\"Grzegorz](\"https:\/\/ownetic.com\/wydarzenia\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/opera-seriadrozd2-galeria-arsenal-bialystok-2018-11-13-576x383.jpg\" "\\"Grzegorz")
<\/a>