Warszawska Galeria Nusantara mieszcząca się w Muzeum Azji i Pacyfiku prezentuje do końca sierpnia b.r. wystawę pt. "Drogi przelotnych obłoków. Góry i morze Japonii w fotografii Zdenka Thomy".
Japonia XXI wieku to kraj, gdzie nowoczesność wciąż współistnieje z tradycją. Futurystyczne technologie, oszałamiające tempo życia wielkich miast i fascynacja popkulturowymi gadżetami nie wykluczają przywiązania do dawnych wartości. Szacunek dla przyrody i surowa, a zarazem wyrafinowana estetyka zajmują wśród nich istotne miejsce.
Dla Zdeňka Thomy, który w swych azjatyckich wędrówkach już dziesięciokrotnie wracał na Wyspy Japońskie, najważniejsze jest to właśnie, co nie poddaje się gonitwie współczesności. Thoma fotografuje kraj lesistych gór, skalistych morskich wybrzeży, bambusowych gajów – kraj spokoju, ciszy i harmonii.
Wystawa Drogi przelotnych obłoków nawiązuje do japońskiej tradycji artystycznej „sławnych widoków” – zarówno plastycznej (której przykładem są cykle drzeworytów Katsushiki Hokusai i Utagawy Hiroshige), jak i literackiej. Od wieków poeci japońscy podejmowali swego rodzaju estetyczne pielgrzymki, podczas których kontemplacja pięknego krajobrazu łączyła się z odwiedzaniem sławnych świątyń, miejsc wydarzeń historycznych, opiewanych przez wcześniejszych autorów, czy związanych z jakąś postacią. Nie mniej odpowiednim kluczem do podróży były osobiste skojarzenia, wspomnienia i związki wędrującego. Takimi wędrowcami byli poeci haiku z epoki Edo, wyrywający się z ram uporządkowanego, rygorystycznie zorganizowanego społeczeństwa i wybierający życie w stanie trudnej wolności. Wrażliwi na przemiany natury związane z pogodą, porą roku i dnia, mieli również głęboką świadomość ludzkiej egzystencji w zmiennym świecie. Ich z kolei śladem podąża Zdeněk Thoma, który swoje fotografie – uważny zapis ulotnych chwil – zestawia z wierszami haikai. Również tytuł wystawy nawiązuje do jednego z dzienników najwybitniejszego poety gatunku, Matsuo Bashō – Po ścieżkach Północy (Oku no hosomichi) z 1689 roku. Autorką polskich przekładów haikai towarzyszących wystawie jest Agnieszka Żuławska-Umeda. /Andrzej Wawrzyniak/
