Od 4 listopada 2009 roku do 28 marca 2010 roku w Instytucie Sztuki Współczesnej w Bostonie można oglądać instalację wideo Krzysztofa Wodiczki, poświęconą doświadczeniom wojny w Iraku, opartą na rozmowach artysty z powracającymi stamtąd żołnierzami, ale i irackimi cywilami. Krzysztof Wodiczko reprezentuje w tym roku Polskę na 53. Biennale w Wenecji, od 1980 r. zrealizował ponad 80 politycznie zaangażowanych projekcji na budynkach publicznych i pomnikach na całym świecie i w 1999 r. otrzymał Hiroshima Art Prize za wkład artystyczny w pokój na świecie.
W instalacji audio-wideo na trzech ścianach galerii odgłosy codziennego życia przerywa hałas destrukcji i chaosu. Widz zostaje niejako zanurzony w tę kronikę opartą na bezpośrednim kontakcie Wodiczki z lekarzami, żołnierzami i uciekinierami dotkniętymi aktualnym konfliktem w Iraku. Jego uczestnicy opisali swoje doświadczenia i podzielili się nimi z artystą – zapis życia podczas wojny obejmuje codzienną transmisją radiową modłów, odgłosy zabaw z dziećmi i charakterystyczny dźwięk przejeżdżających czołgów czy ognia snajperów. Stworzony z historii i opowiadań uczestników konfliktu scenariusz oddaje fizyczne i psychologiczne otoczenie walki, jak też fragmentaryczny sposób postrzegania doświadczeń w sytuacjach stresu i niepewności.
Wodiczko badał doświadczenia weteranów od 2008 r. w kilku różnych projektach. The Veteran Vehicle Project (2008) i the War Veteran Vehicle (2009) ilustrowały złożoność procesu społecznej reintegracji powracających z wojny żołnierzy poprzez projekcję oraz zapis audio ich świadectw. W Veterans’ Flame (2009), wideo migocącego płomienia porusza się w rytm słów weteranów. Praca Wodiczki dla ICA prezentuje ich doświadczenie z innej perspektywy: w miejsce nagrań tylko ich głosów, artysta – po raz pierwszy – wplata swoje rozmowy z żołnierzami i cywilami w ich dramatyczną narrację reprezentującą zbiorową pamięć doświadczenia wojny. Co znaczące, w tej pracy Wodiczko poszerzył znaczenie słowa weteran, obejmując tym terminem zarówno personel wojskowy, jak i cywili. Ta subtelna zmiana jest próbą zmuszenia nas do przemyślenia roli wszystkich stron konfliktu zbrojnego i rewaluacji naszego rozumienia wojny.
Krzysztof Wodiczko (ur. w 1943 r. w Warszawie) znany jest na całym świecie ze swych pionierskich wielkoformatowych projekcji wideo na budynkach publicznych i pomnikach, których od 1980 r. stworzył ponad 80, a ostatnio – także projekcji we wnętrzach. Jego politycznie zaangażowane prace badają relacje pomiędzy sztuką, demokracją, traumą i przebaczeniem. Najnowsze prace artysty obejmują Gości -poświęconą sytuacji imigrantów pracujących w Europie instalację audio-wideo w Pawilonie Polskim na 53. Biennale w Wenecji (2009), oraz Veterans’ Flame, projekt pokazywany latem tego roku na nowojorskiej Governor’s Island w ramach wystawy This World & Nearer Ones zorganizowanej przez Creative Time.
Prace Wodiczki były prezentowane w wielu wystawach międzynarodowych, m.in. Biennale w Sao Paulo (1965, 1967, 1985); Documenta (1977, 1987); Biennale w Wenecji (1986, 2000); oraz Whitney Biennial w Nowym Jorku (2000). Jego wystawy retrospektywne zorganizowały Walker Art Center w Minneapolis, Fundacio Tapies w Barcelonie i Wadsworth Atheneum w Hartford, CT. Wodiczko otrzymał w 1999 r. Hiroshima Art Prize za wkład artystyczny w pokój na świecie, a w 2004 r. nagrodę College Art Association Award za całość dorobku. Prowadzi Interrogative Design Group i jest dyrektorem Center for Art, Culture, and Technology (d. Center for Advanced Visual Studies) w MIT – Massachusetts Institute of Technology. Mieszka i pracuje w Cambridge, MA i Nowym Jorku.
Realizacja The Veterans Project była możliwa dzięki grantowi National Endowment for the Arts, a także wsparciu Nimoy Foundation, LEF New England, Artists Resource Trust of the Berkshire Taconic Community Foundation i Instytutu Kultury Polskiej w Nowym Jorku.
The Institute of Contemporary Art w Bostonie
4 listopada 2009 – 28 marca 2010
Instytut Kultury Polskiej w Nowym Jorku
