5 maja 2010 roku o godz. 17.00, w 65. rocznicę wyzwolenia przez armię amerykańską niemieckich obozów Mauthausen-Gusen na terenie Austrii, w Domu Spotkań z Historią otwarta zostanie multimedialna wystawa biograficzna Ocaleni z Mauthausen. O godz. 18.00 odbędzie się spektakl audiowizualny 186 stopni (obóz: reintegracja).
- Materiały promocyjne organizatora
Tematem wystawy są losy polskich więźniów, w tym także mieszkańców Warszawy, którzy przebywali w obozach systemu Mauthausen-Gusen – jednych z najcięższych nazistowskich obozów koncentracyjnych, w których Polacy byli najliczniejszą grupą narodową. Ekspozycja koncentruje się na biografiach więźniów i na ich pamięci o tamtych traumatycznych przeżyciach. W nowocześnie zaaranżowanej przestrzeni, nawiązującej w metaforyczny, niejednoznaczny sposób do scenerii obozu i kamieniołomów Mauthausen, będzie można posłuchać kilkudziesięciu fragmentów relacji audio i obejrzeć relacje wideo.
O swoich obozowych przeżyciach opowiadać będą zarówno więźniowie, którzy spędzili tam 5 lat, tak jak Leon Ceglarz, przedwojenny nauczyciel, od maja 1940 uwięziony w Gusen, jak i Jan Wojciech Topolewski, wywieziony w czasie Powstania Warszawskiego jako 12-letni chłopiec wraz z rodzicami i siostrami najpierw do Auschwitz, a potem do Mauthausen-Gusen.
Poprzez dobór relacji i oryginalną aranżację wystawy zwiedzający zostaje skonfrontowany z przeżyciami poszczególnych więźniów; może poczuć, jak trauma obozu zaważyła na ich dalszym życiu, jak pamięć o tych doświadczeniach jest wciąż obecna i bolesna.
Na wystawie znajdzie się także symboliczna strefa zamknięta – przez małe okienko będzie można zajrzeć do wnętrza obozowego baraku.
Wystawa powstała na podstawie zbioru 164 relacji biograficznych wideo i audio byłych więźniów oraz dokumentów i zdjęć z prywatnych archiwów, zebranych w latach 2002–2003 przez Ośrodek KARTA w międzynarodowym projekcie historii mówionej Mauthausen Survivors Documentation Project.
Podstawą scenariusza jest niedawno wydana książka Ocaleni z Mauthausen. Relacje polskich więźniów nazistowskich obozów Mauthausen-Gusen pod redakcją Katarzyny Madoń-Mitzner (w nowej serii Historia Mówiona Domu Spotkań z Historią i Ośrodka KARTA), w której o swoim życiu opowiada ponad stu byłych więźniów obozów systemu Mauthausen-Gusen.
Wystawie towarzyszy spektakl audiowizualny 186 stopni (obóz: reintegracja), w którym młodzi twórcy ukazują własną interpretację doświadczeń obozowych.
Autorzy: Paulina Jędrzejewska – scenariusz (na podstawie relacji zebranych w książce Ocaleni z Mauthausen) i reżyseria, Łukasz Szczepański – wideo, Paweł Uszyński – muzyka.
Spektakl jest artystycznym montażem relacji świad ków, animacji wykorzystującej m.in. zdjęcia z obozu i specjalnie skomponowanej muzyki; tytułowe 186 stopni to liczba schodów, którą więźniowie Mauthausen pokonywali codziennie, idąc z ciężkimi głazami z kamieniołomów do obozu.
Ocaleni z Mauthausen – Dom Spotkań z Historią
5 maja do 6 lipca 2010 roku
Autorzy wystawy: Monika Kapa-Cichocka, Ewa Kubaczyk, Katarzyna Madoń-Mitzner – scenariusz oraz Zofia Strumiłło-Sukiennik i Jan Sukiennik (pracownia 137 Kilo) – projekt plastyczny.
