8 lipca 2011 r. do księgarń trafiła dwutomowa edycja dzienników Józefa Czapskiego Wybrane strony. Z dzienników 1942–1991, w wyborze i opracowaniu Emilii Olechnowicz.
Dwutomowa edycja jest wyborem blisko 500 najciekawszych rysunkowo i graficznie stron z dzienników Józefa Czapskiego. Strony z dzienników zostały uporządkowane chronologicznie, od 1942 do 1991 roku, w oryginalnym formacie.
Czapski na kartach dzienników notuje szkice portretowe, pejzaże, martwe natury. A przede wszystkim sceny z teatru życia codziennego. Rysuje wszędzie: w kawiarni, nad brzegiem morza, w metrze, u dentysty, nawet w kościele. W tych szybkich notatkach stara się uchwycić drobny i pozornie nieistotny fragment świata: zatrzymać jakiś odcień światła, gest czy zarys sylwetki. I, co najważniejsze, uchwycić go prawdziwie: dochowując wierności swojemu spojrzeniu.
Nie chodzi o realizm czy antyrealizm, ale o prawdę, pisał. W innym miejscu dopowiadał: chodzi o widzenie, chodzi o niewymyślony wyraz niewymyślonych uczuć, ale wyraz ciemnego przeżycia. Udany rysunek jest dla Czapskiego zatrzymanym spojrzeniem – chwilą, która zdoła się oprzeć działaniu czasu.
Wybrane strony to dla mnie jedno z najważniejszych dzieł, jakie się w Polsce ukazały od odzyskania wolności. Wojciech Karpiński
Czapski pierwszy pokazał, że artysta może notować równocześnie słowem i obrazem. Andrzej Wajda
W zwartym tekście otwierają się okienka rysunków. Ukazują ludzi smutnych, brutalnie kadrowanych, zawsze statycznych, jakby ich nieruchomość miała powstrzymać to, co nieuchronne. Magdalena Grochowska, Gazeta Wyborcza
Józef Czapski – urodzony w 1896 w Pradze, zmarł w 1993 w Maisons-Laffitte. Polski artysta malarz, eseista, pisarz. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919–1921, we wrześniu 1939 zmobilizowany, a następnie więziony w obozach jenieckich ZSRR. Uczestniczył w kampanii włoskiej, delegat komisji badającej zbrodnię katyńską przy rządzie RP na emigracji. Współtworzył paryską Kulturę. Swoje obrazy wystawiał we Francji, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Belgii. W Polsce przed 1989 rokiem jego twórczość była praktycznie niedostępna.
Józef Czapski
Wybrane strony. Z dzienników 1942–1991
Instytut Dokumentacji i Studiów nad Literaturą Polską
