Obraz utajony w Otwartej Pracowni w Krakowie

Od 24 lutego 2012 roku w Otwartej Pracowni w Krakowie będzie można oglądać wystawę prac Moniki Niwelińskiej Obraz utajony.

Monika Niwelińska, „Into the dark” (źródło: materiał prasowy)

Przedmiotem planowanego projektu jest realizacja serii obrazów pod tytułem Obraz utajony. Podjęcie działań wizualnych to próba odczytania zależności pomiędzy zarejestrowanym przez umysł obrazem (przeżyciem, doświadczeniem, dla których źródłem jest otaczająca rzeczywistość), a jego funkcjonowaniem w naszej pamięci jako ślad pamięciowy – obraz ukryty – obraz utajony.

W terminologii fotograficznej pojęcie obraz utajony to niewidoczny dla oka obraz powstający w emulsji fotograficznej w wyniku naświetlania. To obraz, który powstaje po naświetleniu błony fotograficznej (filmu), ale jeszcze niewywołany. W procesie wywoływania przekształca się on w obraz widzialny, obraz jawny. Obraz utajony to zatem obraz zawieszony pomiędzy widzialnym a niewidzialnym, absolutnie transparentny, niejako zatrzymany w swym istnieniu. (…) Punktem wyjścia proponowanego projektu byłaby zatem refleksja nad istnieniem zapisu fotograficznego, którego byt warunkowany jest
przez światło.

Głównym zagadnieniem planowanej pracy jest przedstawienie relacji pomiędzy zjawiskiem światłoczułości a procesami percepcji i zapamiętywania. W tym ujęciu proces fotograficzny staje się metaforą procesu pamięciowego.

(…) Proponowany temat jest efektem i kontynuacją moich doświadczeń z emulsją światłoczułą oraz możliwościami jej zastosowania w grafice warsztatowej. (…) W planowanym cyklu prac, obraz widzialny, przedstawiony na odbitce, byłby zapisem momentum, zapisem stanu płyty graficznej, dokumentującym poszczególne etapy rozkładu nieutrwalonej emulsji światłoczułej.

(…)W przedstawieniu tematu, równie istotne wydaje się wskazanie źródła inspiracji. W mojej pracy twórczej często pracuję z pejzażem, przestrzenią, miejscem. Interesują mnie przestrzenie noszące w sobie ślad minionych wydarzeń; ślad zatarty, często już niewidoczny, niemal zapomniany, lecz wciąż niezabliźniony. Zamierzam oprzeć się na dokumentalnych przedstawieniach obszarów radioaktywnych – przestrzeni skażonych, w jakimś sensie naznaczonych.
W realizacji projektu posłużę się techniką found footage, polegającej na łączeniu bądź wprowadzaniu oryginalnych fragmentów dzieł innych autorów z utworami własnymi artysty, lub/oraz ich transformacji. Materiałem źródłowym byłyby archiwalne wycinki z gazet i czasopism; druki, dokumenty, fotografie, kserokopie, notatki, szkice, etc.

Wybór tematu ma bezpośredni związek z założeniami projektu Obraz utajony, którego koncepcja zawiera w sobie problem naświetlania; prześwietlony obraz ulega destrukcji.

(…) W kwestii realizacji projektu, planuję wykonanie serii obrazów graficznych wykonanych w technice photo‐intaglio (…). Naświetlone matryce będą drukowane tradycyjnie, a powstałe w ten sposób grafiki byłyby nanoszone na uprzednio przygotowane panele – moduły stanowiące bazę dla potencjalnej instalacji.

Monika Niwelińska