2 czerwca w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie otwarta została wystawa Nowa Sztuka Narodowa. Realizm narodowo-patriotyczny w Polsce XXI wieku. Wystawa potrwa do 19 sierpnia.
Czy istnieje nowa sztuka narodowa? Czy Polską zawładnął wszechobecny styl, przenikający wszystkie obszary kultury wizualnej? Wystawa Nowa Sztuka Narodowa… odwołuje się do emocji wypartych czy też marginalizowanych w dyskursie nowoczesności – patriotyzmu i poczucia narodowej wspólnoty. Prezentowane na wystawie artefakty powstały, w większości, poza oficjalnym obiegiem sztuki współczesnej – często w drodze działań grupowych, współpracy i w bezpośrednim zaangażowaniu w zmianę rzeczywistości.
Charakteryzuje je polityczny imperatyw wzmacniania tożsamości narodowej, sytuujący się zazwyczaj na przeciwległym biegunie wobec lewicowej tradycji awangardowej. Tym samym wystawa zadaje pytanie o naturę polskich relacji między tradycją a nowoczesnością, jak również o status Muzeum jako narodowej instytucji sztuki. Zmieniając Muzeum w przestrzeń prezentacji szerokiego spektrum sztuki narodowo-patriotycznej wystawa próbuje przełamać dominujący we współczesnej polskiej kulturze rozłam na dwie Polski.
Prezentowane na wystawie instalacje, rzeźby czy filmy powstały z napięcia pomiędzy nowoczesnością (imponującą i atrakcyjną, ale również groźną i obcą) a polską tradycją o rodowodzie sarmackim, wzmocnioną przez romantyczne imaginarium, z którą Polacy czują się co prawda swojsko i bezpiecznie, jednak nie bardzo potrafią dopasować ją do wymagań epoki.
Wybrane prace z wystawy:
- Oprawa towarzyskiego meczu piłkarskiego Legii Warszawa i ADO Den Haag – istotną częścią piłkarskiego widowiska jest tzw. oprawa. Obejmuje ona zarówno głośny doping, jak i warstwę wizualną, budowaną przy pomocy takich przedmiotów jak flagi czy świece dymne, często wielkim nakładem sił i środków. Główne akcenty monumentalnej realizacji to wizerunek Chrystusa oraz napis Boże, chroń fanatyków.
- Warsaw FantaicS: Grafitti – Warsaw FanaticS (WFS) to działająca od sierpnia 2007 roku grupa, której celem jest sławienie klubu piłkarskiego Legia Warszawa poprzez wykonywane w przestrzeni miasta graffiti, vlepki i szablony czy oprawy meczów. Do ich najbardziej rozpoznawalnych prac należy mural Pamiętamy na murze kościoła Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny na Nowym Mieście, widoczny z Wisłostrady.
- Dziewczynka z samolotem – makieta w skali 1:1 propozycji pomnika smoleńskiego zgłoszonego przez artystów na konkurs ogłoszony przez Centrum Rzeźby w Orońsku i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
- Okładki pisma Fronda – Fronda to środowisko określane jako awangarda młodej inteligencji katolickiej w Polsce. Od początku swojego istnienia (1994) w swoich wydawnictwach kładło silny akcent na nowoczesną estetykę, starając się wykreować swoistą modę na konserwatyzm.
- Smoleńsk – praca Zbigniewa M. Dowgiałły – jednego z czołowych przedstawicieli nurtu nowej ekspresji lat 80. – to apokaliptyczny obraz tragedii w trakcie katastrofy samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem w 2010 r. Obraz gotowy był już na pierwszą rocznicę katastrofy, jednak największe państwowe muzea i galerie odmówiły jego pokazania w tym czasie. Ekspresyjna forma malarska nawiązuje do malarstwa włoskiego czasów renesansu i baroku, zwłaszcza do malarstwa weneckiego. Znaleźć można w Smoleńsku odwołania formalne do dzieł Tintoretta, El Greca, Tycjana, Sądu Ostatecznego Michała Anioła, a przede wszystkim Krzyku Edwarda Muncha, zwielokrotnionego na całym obrazie.
Nowa Sztuka Narodowa. Realizm narodowo-patriotyczny w Polsce XXI wieku
Otwarcie: 2 czerwca 2012 roku
Wystawa czynna do 19 sierpnia 2012 roku
Muzeum Sztuki Nowoczesnej
Pańska 3
Warszawa
Kuratorzy: Sebastian Cichocki, Łukasz Ronduda
