Od 25 października w Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu będzie można oglądać wystawę Państwo wojny. Prace z kolekcji Galerii Wymiany. Kuratorem wystawy jest Piotr Lisowski.
Założyłem sobie teatr: T, V, w którym może stać się wszytko… Ten teatr realizuje się w dwóch aspektach: teoretycznym i praktycznym, czyli intymnym rozpoznaniu.
Józef Robakowski
Tymi słowami Józef Robakowski rozpoczyna swój wideoperformance Mój teatr z 1985 roku. Ta deklaracja prywatności wiąże się z historią miejsca i historią czasu, którą w sposób intymny i szkicowy ujmuje wystawa Państwo wojny.
Specyfika funkcjonowania założonej w 1978 roku przez Małgorzatę Potocką i Józefa Robakowskiego Galerii Wymiany jest tutaj elementem kluczowym. Prywatne mieszkanie na dziewiątym piętrze w jednym z wieżowców łódzkiego Manhattanu stało się miejscem spełniającym rolę punktu spotkań, a jej główna idea zrodziła się z potrzeby dialogu, gromadzenia i dystrybuowania wiedzy na temat sztuk, a także z potrzeby bezpośredniego kontaktu dającego poczucie wspólnoty. Galeria Wymiany w latach 80. to ważny punkt niezależnej sceny artystycznej z rozbudowaną siecią ogólnopolskich i międzynarodowych kontaktów. W ówczesnych realiach naturalnym postulatem wielu środowisk twórczych pozostała chęć stworzenia niezależnych miejsc sztuki.
Wystawa jest próbą przyjrzenia się tym zjawiskom na przykładzie Galerii Wymiany oraz zbadania ich charakteru i specyfiki. Próbuje wskazać motywacje generujące ten ruch, który w wyniku wzmożonych państwowych środków represji, kryzysu gospodarczego i politycznego przyjmował postawę samoobrony, przejawiającej się niekiedy jako działanie nihilistyczne, prywatne i milczące. Tytułowe Państwo wojny zaczerpnięte zostało od tytułu realizacji filmowej z 1982 roku. W czasie stanu wojennego w pod toruńskiej wsi Osiek nad Wisłą grupa artystów nakręciła improwizowany film pełen absurdu, ironii, dramatu i niepokoju, w którym zdarzenia pozbawione logicznej interpretacji wykreowała rzeczywistość państwa wojny.
Ekspozycja świadomie rezygnuje z listy nazwisk artystów, akcentując kolektywny proces formułowania się tej postawy. Koncentruje się na przedsięwzięciach grupowych, marginalnych, pozainstytucjonalnych, czy prywatnych wpisanych w ramy dwóch wystaw: Konstrukcja w procesie (1981) i Lochy Manhattanu. Sztuka innych mediów (1989). Niemniej trzy postacie pozostają kluczowe dla ekspozycyjnej narracji: Andrzej Partum, który swoją postawą antycypuje moment przemieszczenia się ze sfery publicznej do prywatnej, Józef Robakowski spiritus movens Galerii Wymiany i wielu wydarzeń, o których tu mowa, oraz Jacek Kryszkowski, którego postawa pozostaje synonimem sztuki tego czasu.
Galeria Wymiany powstała w 1978 roku w prywatnym mieszkaniu Józefa Robakowskiego, jednego z najbardziej cenionych polskich artystów, stała się punktem wyjścia dla wystawy Państwo wojny będącej namysłem nad tworzeniem i charakterem miejsc sztuki prywatnej, niezależnej czy wspólnotowej. Za sprawą dwóch równoległych wystaw: Moje własne kino Bożeny Czubak i Państwo wojny Piotra Lisowskiego, Robakowski zostanie pokazany bardziej kompleksowo, zarówno jako artysta, filmowiec, performer, jak i intelektualista, działacz, organizator spotkań artystycznych czy edukator.
Państwo wojny. Prace z kolekcji Galerii Wymiany
Wernisaż: 25 października 2012 roku, godz. 19.00
Wystawa potrwa do 30 grudnia 2012 roku
Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu
ul. Wały gen. Sikorskiego 13
Toruń
Kurator: Piotr Lisowski
