Od 19 października w Ratuszu Staromiejskim w Toruniu można oglądać wystawę Kaligrafia i wachlarz w Japonii – sztuka kaligrafii na wachlarzu. Kuratorem ekspozycji jest Katarzyna Paczuska.
Wachlarz, jako płaski przedmiot, który służy do wachlowania pojawiał się już na starożytnych egipskich przedstawieniach. Poruszany wahadłowo wprowadza powietrze w ruch, dając uczucie chłodzenia. W Europie, niegdyś powszechnie używany, praktycznie wyszedł już z użycia. Natomiast w Azji nadal jest przedmiotem codziennego użytku. W Japonii jest do dzisiaj nieodzownym elementem tradycyjnego stroju. Wykorzystuje się go w ceremonii herbacianej. Jest także rekwizytem, jednym z nielicznych, w tradycyjnych japońskich sztukach teatralnych.
Rozkładany wachlarz o bambusowych listkach, na których montowano wycinek koła z papieru powstał w Japonii w XI w. Stamtąd, dzięki funkcjonalnej formie rozpowszechnił się na całym świecie. Wachlarze wytwarza się z rodzimych japońskich materiałów: bambusa, stanowiącego stelaż oraz papieru washi lub jedwabiu. Różnorodne są jego kształty i rozmiary. Dekoracja natomiast jest odpowiednia do pory roku czy okazji, przy jakiej przedmiot ten jest używany. Jak wszystkie tradycyjne japońskie przedmioty, wachlarze (ōgi) wykonane są starannie, z szacunkiem dla tworzywa i sztuki rzemiosła. Niosą walory japońskiej estetyki i treść wykaligrafowanej poezji.
W dawnej Japonii, wśród arystokratycznych elit popularny był zwyczaj darowania wachlarza ukochanej osobie z wykaligrafowanym na nim tradycyjnym japońskim wierszem – waka. Uważa się, że powiązanie rozkładanego, wachlarza (sensu, ōgi), z poezją waka, przyczyniło się do rozwoju rodzimego japońskiego pisma sylabicznego kana. Rozmiar wachlarza wyznacza ograniczone pole do kaligrafowania. Wymusza to na artyście starannie przemyślaną kompozycję i jednocześnie daje możliwości wyrażenia własnej wrażliwości i stosunku do treści, jaką nanosi się na wachlarz.
Na wystawie w Ratuszu Staromiejskim zostanie zaprezentowanych blisko 100 prac cieszących się uznaniem japońskich artystów, zrzeszonych w ISCAC – International Shodo Culture Advancement Confederation z Tokio (Kokusai Shodo Bunka Hatten Kyogikai). Dzięki nim mieszkańcy i goście Torunia mogą poznać piękno kaligrafii naniesionej na japońskie wachlarze.
ISCAC jest stowarzyszeniem 150 wybitnych japońskich artystów, reprezentujących wiele szkół i związków kaligrafów, które w sumie zrzeszają ponad 20.000 członków. Celem tego stowarzyszenia jest promocja współczesnej japońskiej kaligrafii za granicą, głównie w formie organizacji wystaw i warsztatów kaligrafii, a także nieodpłatnego przekazywania muzeom i galeriom prac i publikacji poświęconych tej dziedzinie sztuki.
Katarzyna Paczuska
Kaligrafia i wachlarz w Japonii – sztuka kaligrafii na wachlarzu
Wernisaż: 19 października 2012 roku
Wystawa potrwa do 4 listopada 2012 roku
Sala Mieszczańska Ratusza Staromiejskiego
Rynek Staromiejski 1
Toruń
Kurator i aranżacja plastyczna: Katarzyna Paczuska
