Do 31 sierpnia w Muzeum Historii Fotografii w Krakowie można oglądać wystawę prac z XIX-wiecznych zakładów fotograficznych pt. Moda patriotyczna.
Mówiąc o ubraniu żałobnem, niech nam tu wolno będzie dodać jedną uwagę. W przekonaniu naszem odzież żałobna powinna być nacechowana wielką prostotą i powagą. Jeśli wdzięk niezbędnym jest warunkiem w ubiorze kobiety, żałoba nawet wyłączać go nie może; ale wszakże wdzięk nie polega na sztucznych wymysłach i ozdobach, od których powinna być wolną odzież wyrażająca głębokie cierpienie.
Magazyn Mód, 1861
Żałobę narodową ogłoszono 3 marca 1861 roku po pogrzebie pięciu Polaków zabitych podczas demonstracji patriotycznej w Warszawie. Żałoba była wyrazem uczuć patriotycznych i dążeń do umocnienia poczucia wspólnoty narodowej. Symboliczne znaczenie miała czerń, ale także biel, której nadawano wolnościowe skojarzenia. Ubiór żałobny musiał kojarzyć się z powagą i prostotą. Ubiory żałobne charakteryzowały elementy zapożyczone ze stroju staropolskiego – męskich kontuszów i żupanów oraz kobiecych kontusików.
Prawdziwą biżuterię ofiarowano na rzecz Rządu Narodowego. Noszono więc ozdoby ze stali czarnooksydowanej i lawy wulkanicznej. Przez prawie trzy lata władze carskie bezskutecznie próbowały zakazać noszenia symboli żałoby. Pod koniec października i w listopadzie 1863 roku wydano zarządzenia wyznaczające surowe kary za noszenie żałoby narodowej. W 1866 roku, po ogłoszeniu przez rząd carski amnestii, żałoba narodowa skończyła się ostatecznie.
Na wystawie będzie można zobaczyć fotografie z XIX-wiecznych zakładów fotograficznych: Walerego Rzewuskiego, Ignacego Kriegera i Ignacego Mażka z Krakowa, Jana Mieczkowskiego z Warszawy, Augusta i Friedricha Zeuschnerów z Poznania, Antoniego Polkowskiego z Tarnowa, Ignacego Stahla i Karola Ferdynanda Langa ze Lwowa.
W ramach ekspozycji obejrzeć można 28 fotografii oryginalnych, w formacie tzw. wizytowym (ok. 10,5 cm x 6,5 cm) na firmowych tekturkach. Wystawie towarzyszy prezentacja multimedialna, na którą złożyło się 80 fotografii. W prezentacji podkreślono rolę stroju narodowego polskiego (a więc żupana, kontusz dla mężczyzn i kontusika dla kobiet), z tradycji którego czerpał ubiór okresu żałoby narodowej.
Moda patriotyczna
Wystawę można oglądać od 2 maja do 31 sierpnia 2013 roku
Muzeum Historii Fotografii im. Walerego Rzewuskiego w Krakowie
