Europejskie Centrum Solidarności zaprasza 26 sierpnia na wernisaż wystawy plenerowej W przededniu wielkiej zmiany. Strajki 1988 w fotografiach Bogusława Nieznalskiego, który będzie miał miejsce na deptaku przy Kaplicy Królewskiej w Gdańsku. Wystawa potrwa do 15 października.
Sierpień 1988. Podwyżka cen, jak chciał rząd, miała wyprowadzić państwo z kryzysu gospodarczego. Obywatele odpowiedzieli jednak falą protestów, które wiosną 1988 roku przetoczyły się przez kraj. W sierpniu sprzeciw przybrał na sile – do strajku przystąpiły kopalnie, a następnie kolejne zakłady pracy.
Do powołanego w Gdańsku Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego dołączyły: Stocznia Gdańska, Stocznia Północna, Morski Port Handlowy, Gdańska Stocznia Remontowa, Stocznia Remontowa Radunia.
Akcja nabrała znaczenia politycznego. Protestujący domagali się ponownej legalizacji NSZZ Solidarność. Szczególną rolę podczas wystąpień odegrali młodzi robotnicy, nowe pokolenie, które nie uczestniczyło w protestach w sierpniu 1980 roku. W Solidarności widzieli gwaranta własnych interesów.
Negocjacji z władzą podjął się Lech Wałęsa wraz z doradcami, zaś w roli pośredników wystąpiło duchowieństwo. W konsekwencji opozycja siadła do rozmów z rządem przy Okrągłym Stole.
O swojej pasji fotografowania opowiada Bogusław Nieznalski, artysta fotografik:
Robienie zdjęć było wówczas bardzo niebezpieczne. W latach 70. kilkakrotnie zatrzymywano mnie i odbierano rolkę filmu, gdy robiłem zdjęcia pustych półek w sklepach. Wtedy nauczyłem się być czujny. Kiedy w latach 80. wychodziłem ze stoczni, to bardzo dbałem o to, żeby nie mieć ogona, czyli nie być śledzonym. W stanie wojennym nigdy nie nosiłem sprzętu w torbie reporterskiej. Jeden aparat, trzy obiektywy i kilka rolek filmu upychałem do kieszeni i siatek. Rolki filmu często dawałem na przechowanie kolegom z uczelni, żeby zabezpieczyć je na wypadek rewizji.
Po ludzku każdy się bał. Szczególnie w stanie wojennym zdawałem sobie sprawę, że wykraczam poza prawo. Generał Jaruzelski zabronił przecież fotografowania. Wielokrotnie milicja strzelała w moim kierunku, widząc wycelowany w nich obiektyw aparatu.
Dla mnie robienie zdjęć było formą osobistej walki z systemem komunistycznym, inaczej nie potrafiłem.
Bogusław Nieznalski – artysta fotografik. Od 1977 roku dokumentował realny socjalizm w Polsce i aktywność opozycji. Z aparatem towarzyszył robotnikom w sierpniu 1980 roku, dokumentował budowę pomnika Poległych Stoczniowców i kolejne akcje opozycji. 13 grudnia 1981 roku, kiedy wprowadzono w Polsce stan wojenny, od godzin rannych fotografował protestujących stoczniowców. Od 1980 roku dokumentował działalność Solidarności. Później były strajki w maju i sierpniu 1988 roku. Kilkakrotnie był zatrzymywany przez milicję, postrzelony i pobity podczas manifestacji. Jego zdjęcia znalazły się na ponad 200 wystawach, w albumach, oraz stawały do konkursów w kraju i za granicą, zdobywając 11 Grand Prix. W swoim archiwum ma ok. 25 tys. zdjęć.
Zdjęciom Bogusława Nieznalskiego, dokumentującym zryw strajkowy w 1988, towarzyszą inne materiały, pokazujące realia życia w PRL w 1988 roku. Są to zdjęcia Leonarda Szmaglika, Jacka Awakumowskiego i Sławomira Fiebiga oraz materiały audiowizualne ze zbiorów TVP, Video Studio Gdańsk i ECS, a także projekty antyrządowych szablonów autorstwa Dariusza Paczkowskiego, Rafała Grunta i Czesława Mila.
W przededniu wielkiej zmiany. Strajki 1988 w fotografiach Bogusława Nieznalskiego
Wernisaż: 26 sierpnia 2013 roku
Czas trwania: od 26 sierpnia do 15 października 2013 roku
Gdańsk
