Od 15 do 17 listopada w Fabryce Emalia Oskara Schindlera w Krakowie potrwa przegląd filmowy pt. Kogo kręci kino historyczne? pod hasłem Czas trwogi. II wojna światowa i lata 40. XX wieku w filmie.
Kogo kręci kino historyczne? to cykliczny projekt realizowany w latach 2007-2010 przez Muzeum Historii Polski, a od 2011 wspólnie przez Muzeum i Europejską Sieć Pamięć i Solidarność. Jego najważniejszym elementem jest przegląd filmowy, w ramach którego prezentowane są produkcje filmowe poświęcone wybranemu tematowi historycznemu – np. II wojna światowa, stalinizm, upadek komunizmu. Dobrane tematycznie filmy fabularne i dokumentalne, reprezentujące głównie kinematografie Europy Środkowej, mają pokazać rozmaite aspekty wybranej epoki czy wydarzenia historycznego. Jako komentatorów organizatorzy zapraszają twórców, historyków, filmoznawców i dziennikarzy. Dzięki temu widzowie mają możliwość dyskusji, konfrontowania różnych postaw i odmiennych znaczeń, jakie te same bądź paralelne wydarzenia mają w różnych krajach i środowiskach. Projekt stanowi forum dialogu. Sztuka, historia akademicka i pamięć stanowią trzy aspekty, wokół których toczy się dyskusja. Kultura stanowi język i narzędzie nadawania sensu naszemu teraz i naszej przeszłości.
Program:
15 listopada:
- godz. 17.00 – Piąta pieczęć, Węgry 1976, 116 min., reżyseria: Zoltán Fábri, obsada: Lajos Öze, Sándor Horváth, László Márkus, Ferenc Bencze. Ekranizacja uchodzącej za niemożliwą do sfilmowania powieści Ferenca Sánty. Jesień 1944. Stali bywalcy budapesztańskiej karczmy rozważają przypowieść o tyranie i niewolniku. Ich deklaracje wkrótce zostaną brutalnie skonfrontowane z rzeczywistością. Wtrąceni do więzienia zostają poddani przez diabolicznego faszystę testowi na człowieczeństwo. Ocalą życie, jeżeli przyłączą się do oprawców. Reżyser dostrzegł w tej historii wielką prawdę XX wieku, który poddał ludzi gwałtowi i poniżeniu. Film otrzymał Grand Prix na festiwalu w Moskwie, ale spora część widzów odczytała go jako alegorią komunizmu.
Wstęp do filmu: dr Grzegorz Bubak (Zakład Filologii Węgierskiej UJ)
16 listopada:
- godz. 11.00 – Mecz (Матч), Rosja, 2012, reż. Andrij Maliukow, obsada: Sergiej Bezrukow, Jelizawieta Bojarska, Dirk Martens. Film jest poświęcony legendarnemu meczowi śmierci, jaki został rozegrany latem 1942 r. pomiędzy niemiecką drużyną Luftwaffe i ekipą Startu Kijów. Główny bohater to bramkarz gospodarzy, Mykoła. Premierę filmu na Ukrainie przesunięto z powodu przyjazdu niemieckiej reprezentacji na EURO.
- godz. 16.00 – Bokser i śmierć (Boxer a smrt’) Czechosłowacja 1962, 110 min., reż. Peter Solan, obsada: Štefan Kvietik, Manfred Krug, Valentina Thielová, Józef Kondrat. Film, nakręcony na podstawie noweli Józefa Hena. Przedwojenny mistrz bokserski zostaje sparringpartnerem niemieckiego komendanta obozu koncentracyjnego. Dzięki temu otrzymuje lepsze posiłki i zostaje zwolniony z najcięższych robót. Pierwowzorem tytułowego bohatera był, więziony w Oświęcimiu, polski pięściarz Tadeusz Pietrzykowski. Podjęcie tematu godności i wewnętrznej suwerenności człowieka, zmuszanego do postępowania wbrew sobie, spowodowało, że film miał cierniową drogę na ekrany. Jego zakończenie zostało zmienione w stosunku do literackiego oryginału.
Wstęp do filmu: dr Robert Kulmiński (Zakład Slawistyki Zachodniej UW)
17 listopada:
- godz. 11.00 – Pobyt (Der Aufenthalt), NRD 1982, 102 min., reż. Frank Beyer, obsada: Sylvester Groth, Marcin Troński, Danuta Kowalska, Matthias Günther, scenariusz: Wolfgang Kohlhaase. Ekranizacja autobiograficznej powieści Hermanna Kanta. Bohater, osiemnastoletni Mark, pod koniec wojny zostaje wcielony do armii i dostaje się do niewoli. Pewna Polka rozpoznaje w nim oficera SS, który zamordował jej córkę. Mark trafia do celi, której lokatorami są fanatyczni naziści i zbrodniarze wojenni.
- godz. 15.00 – Tęsknota Waleriana Wróbla (Das Heimweh des Walerjan Wrobel), Niemcy, 1991, reż. Rolf Schübel, obsada: Artur Pontek, Andrzej Mastalerz, Michał Staszczak, Michael Gwisdek. Film opowiada o sądowej zbrodni na polskim robotniku przymusowym, 16-letnim Walerianie Wróblu. Historia jego procesu, który miał miejsce przed sądem specjalnym w Bremie w 1942 r., jest najlepiej znanym i najczęściej wymienianym przykładem niesprawiedliwości nazistowskiego systemu sprawiedliwości.
Po filmie dyskusja z udziałem reżysera Rolfa Schübla oraz dr. Bartosza Kwiecińskiego (Centrum Badań Holokaustu UJ, filmoznawca) i dr. hab. prof. Jana Rydla (Instytut Politologii, Katedra Stosunków Międzynarodowych UP).
Kogo kręci kino historyczne? Czas trwogi. II wojna światowa i lata 40. XX wieku w filmie
15-17 listopada 2013 r.
Fabryka Emalia Oskara Schindlera, ul. Lipowa 4
Kraków
