27 kwietnia o godzinie 13.00 w Teatrze Wybrzeże odbędzie się szósta Lekcja Niegrzeczności, tym razem poświęcona książce Chłopcy z Placu Broni Ferenca Molnára.
Po bezprawnym incydencie z kulkami oraz po tym, jak Feri Acz w świetle dnia, przed samym nosem Chłopców, bezczelnie zwędził chorągiewkę z twierdzy na Placu Broni nikt nie ma wątpliwości. Będzie wojna. Czerwone Koszule szykują się do ataku. Jednak Chłopcy z Placu Broni łatwo nie oddadzą zwycięstwa. Boka, szef bandy, wraz z jedynym szeregowcem w oddziale, najmłodszym ze wszystkich Nemeczkiem zakradają się do obozu wroga, odkrywają zdradę i szykują najeźdźcom godne przyjęcie. Tłem wydarzeń stricte wojennej intrygi są tak wiekopomne wydarzenia historyczne jak delegalizacja Związku Kitowców (organizacja przechodzi do podziemia, i odtąd w sposób tajny Prezes przeżuwa związkowy Kit), demokratyczne wybory przywódcy Chłopców z Placu Broni, nadawanie i odbieranie rang i stopni wojskowych czy piętnujące wpisy do czarnej księgi. Historie jak z życia wzięte; fair play w stosunku do znienawidzonego wroga, honorowa walka na ustalonych zasadach przeciwstawiona podstępnym knowaniom, twardemu prawu silniejszego, intrydze i zdradzie. A w głównych rolach trzynastoletni chłopcy.
Mimo bardzo zabawnej formy (poza tragicznym wątkiem Nemeczka) i ewidentnego nastawienia na młodego odbiorcę, za molnárowską wojną gangów i chłopięcymi próbami naśladowania dorosłych struktur państwowych ukryta jest pewna myśl. Wykracza ona daleko poza ramy sztubackiej historyjki dla dzieci i wydaje mi się wcale dorosła, a do tego dość straszna… Chłopięce zabawy w wojnę zadziwiająco podobne są do wojen dorosłych. Podobne są postawy uczestników konfliktów, zaciętość i wiara w ideę, za którą gotowi są ginąć. Podobny jest język, budowanie hierarchii, postawa serio w stosunku do problemów najwyższej wagi (czyli np. kradzieży kulek). Mimo, że wszystko to dzieje się na niby śmierć Nemeczka za ojczyznę jaką jest Plac Broni − jest zupełnie prawdziwa. W jej obliczu zabawa przestaje być zabawą, zwycięstwa i przegrane zyskują realny wymiar… Czy warto odnieść zwycięstwo za wszelką cenę? Czy śmierć Nemeczka w obronie Placu Broni ma sens? Zimnym faktem jest, że niezależnie od wyniku wojny i poniesionych ofiar i strat (tych w cudzysłowie − czyli kulek do gry − i tych bez cudzysłowu − czyli życia Erno Nemeczka) Plac Broni i tak jest miejscem przeznaczonym pod budowę czynszowej kamienicy. Choć tego akurat żaden z chłopców nie wie. Czytając Molnára można odnieść wrażenie, że ktoś z daleka przygląda się wojnie chłopców a może i wszystkim innym wojnom. Patrzy na nie jak na planszę do gry w chińczyka, uśmiecha się i mówi sam do siebie: Wy się chłopcy bijcie, bawcie w wojnę, używajcie słów takich jak honor, zasady, ojczyzna, anektujcie kulki i tomahawki, wysyłajcie poselstwa z białą flagą na patyku, bawcie się, umierajcie dla idei… a walec i tak przyjdzie i wyrówna teren.
− Michał Derlatka
Ferenc Molnár (ur. 1878 zm. 1952) − węgierski pisarz, dramaturg i dziennikarz. W latach 1914−1915 był korespondentem wojennym na serbskim i galicyjskim froncie. Znany jest głównie jako autor książki Chłopcy z Placu Broni. Utwór, znany na całym świecie pod tytułem Chłopcy z Ulicy Pawła stał się najsłynniejszym dziełem pisarza i otworzył mu drogę na literackie salony, przynosząc międzynarodową sławę i powszechny szacunek.
Lekcje Niegrzeczności to cykl czytań dla dzieci i młodzieży, których celem jest przybliżenie starszej i nowej literatury w atrakcyjnej, udramatyzowanej formie. Opiekę artystyczną nad cyklem objął Michał Derlatka. Lekcje przeznaczone są dla widzów od 6 roku życia. Konieczna jest wcześniejsza rezerwacja i wykupienie biletu za 5 zł.
Szóstą Lekcję poprowadzą: Piotr Chys, Maciej Konopiński, Jacek Labijak, Jakub Mróz, Marek Tynda i Piotr Witkowski. Czytanie udźwiękowi Sówka Sowińska.
6. Lekcja Niegrzeczności
27 kwietnia 2014 roku, godzina 13.00
Teatr Wybrzeże w Gdańsku
