21 września w Muzeum Narodowym w Warszawie rozpoczął się cykl spotkań Rozmowy o fotografii z kolekcją Janusza Przewłockiego w tle. Seria rozmów zakończy się 4 września.
Od 2007 roku najbogatsza w Polsce kolekcja fotografii historycznej znajdująca się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie uzupełniana jest o zdjęcia zebrane przez Janusza Przewłockiego (1927–2007). Są wśród nich obiekty autorstwa znakomitych fotografów z całej Europy – od Karola Beyera z Warszawy przez Walerego Rzewuskiego z Krakowa, Aleksandra Kena z Paryża, Edwarda Trzemeskiego ze Lwowa, Ludwiga Angerera z Wiednia po Jadwigę Golcz i Wacława Saryusza-Wolskiego z Warszawy.
Dokumentalność i piękno, wiedza i estetyczne wzruszenia, architektura, wnętrza, pejzaż wsi i miasta, ludzie wszystkich stanów, ich twarze i ubiory, kultura materialna, praca i zabawa, obyczaje, sport, przemysł – tak najogólniej oddać można różnorodność tematyczną kolekcji Janusza Przewłockiego liczącej blisko 8 tys. obiektów. Pierwotną wartością zespołu jest sam fakt jego istnienia; zdjęcia – od dagerotypów do fotografii z końca XX wieku – zostały ocalone od zniszczenia, rozproszenia, zapomnienia. Przewłocki przez wiele lat systematycznej pracy i ogromnego zaangażowania w podjęte dzieło dokonał identyfikacji przedstawionych na nich osób, miejsc i wydarzeń, co nadaje kolekcji wartość źródła historycznego o wyjątkowej wartości poznawczej.
Z okazji niedawnego zakupu zespołu kolejnych 2055 obiektów z rzeczonego zbioru Muzeum Narodowe w Warszawie organizuje okolicznościowy program edukacyjny, w ramach którego na przełomie sierpnia i września odbędą się rozmowy z badaczami (o postaciach najwybitniejszych kolekcjonerów, o kulturotwórczej roli pałaców i dworów w okresie zaborów oraz o fotograficznych portretach), a także wykład poświęcony Januszowi Przewłockiemu.
24 sierpnia, godz. 12.00
Janusz Przewłocki – kolekcjoner fotografii | Wykład Małgorzaty Plater-Zyberk
Janusz (właściwie Jan Henryk) Przewłocki (1927–2007) urodził się i wychował w rodzinnym majątku Mordy na Podlasiu. Ukończył Wydział Mechaniczny na Politechnice Warszawskiej, jednak zawodu inżyniera nigdy nie wykonywał. Pracował w Instytucie Wydawniczym PAX; w latach 70. zaangażował się w działalność opozycyjną: współpracował z KOR-em, z wydawnictwami podziemnymi. W stanie wojennym był internowany; po wyjściu z więzienia przeszedł na emeryturę. Ostatnie lata życia poświęcił pracy dla Archiwum Wschodniego i Związku Sybiraków, redagowaniu i opracowywaniu wspomnień, których wydał dziewięć tomów. Fotografował od młodości, jednak dawną fotografią zainteresował się przez przypadek, na końcu lat 50. XX wieku, kiedy na prośbę matki porządkował resztki rodzinnego archiwum. Zgromadził kolekcję obrazującą świat, który odszedł: nie tylko portrety antenatów i krewnych, lecz także zdjęcia obrazujące życie codzienne, naznaczoną piętnem twórcy (wyraźny jest w niej opozycyjny stosunek zbieracza wobec komunistycznego systemu i warunków, w których przyszło mu żyć). Kontynuował tym samym poniekąd dzieło swego pradziada – Emeryka Hutten Czapskiego, jednego z największych polskich kolekcjonerów.
Małgorzata Plater-Zyberk – historyk, kustosz kolekcji w Zbiorach Ikonograficznych i Fotograficznych MNW. Kurator wystaw i autorka katalogów: Spojrzenia na Wilno. Fotografia wileńska 1839–1939; Edward Hartwig (1909–2003). Fotografie; Jan Bułhak (1876–1950). Fotografik. Przygotowuje wystawę kolekcji fotografii historycznej Janusza Przewłockiego.
28 sierpnia, godz. 18.00
Portrety fotograficzne | Rozmowa prof. Aliny Kowalczykowej z zaproszonymi gośćmi
Rozmówcy: Paweł Żak i Izabela Wiercińska
Najbardziej popularną i najbliższą każdemu z nas dziedziną fotografii jest portret. O jego roli w kulturze i tradycji, a także rozwoju portretu fotograficznego mówić będą prof. Alina Kowalczykowa (literaturoznawca), dr Izabella Wiercińska (historyk sztuki) i dr Paweł Żak (artysta fotografik).
Prof. dr hab. Alina Kowalczykowa – profesor historii literatury polskiej, członkini Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauk, PEN Clubu, Komitetu Nauk o Literaturze PAN oraz Instytutu Badań Literackich PAN. W ostatnich latach poświęciła się badaniom nad portretem, a także kwestiom dotyczącym fotografii jako dziedziny, której korzenie tkwią w epoce romantyzmu. Najnowsze publikacje to: Romantyzm. Nowe spojrzenie oraz Świadectwo autoportretu.
Dr Paweł Żak – doktor fotografii, absolwent Wydziału Komunikacji Multimedialnej Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Od 2001 zajmuje się także nauczaniem fotografii, obecnie wykłada w Instytucie Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego i w Wyższym Studium Fotografii ZPAF. Członek Związku Polskich Artystów Fotografików. Ważniejsze cykle prac: Opowieści, Bliski znajomy, Bez tytułu, Słodki poniedziałek i inne martwe natury. Ostatnio prezentowana wystawa to Trzy słowa i inne martwe natury. Jego prace znajdują się w kilku kolekcjach muzealnych i licznych kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą.
Dr Izabella Wiercińska – historyk sztuki, kustosz kolekcji miniatur portretowych MNW. Autorka artykułów i prezentacji na międzynarodowych konferencjach we Francji i w Niemczech poświęconych temu wyjątkowemu gatunkowi malarskiemu. Stara się popularyzować w Internecie zbiory muzealne Gabinetu Miniatur poprzez opracowywanie poszczególnych eksponatów i zamieszczanie ich w katalogu online (cyfrowe MNW).
4 września, godz. 18.00
Wokół pałacu i dworu | Rozmowa Macieja Putowskiego z zaproszonymi gośćmi
Rozmówcy: Małgorzata Plater-Zyberk i Ewa Orlińska-Mianowska
Już od czasów Rzeczpospolitej szlacheckiej pałace i dwory były bardzo ważnymi ośrodkami życia nie tylko rodzinnego i towarzyskiego, ale również kulturalnego, oświatowego i gospodarczego. Nie inaczej było w okresie zaborów, gdy – wobec nieistnienia państwa polskiego – arystokracja i szlachta przejęły obowiązki zachowania tradycji narodowych i walki o niepodległą ojczyznę. Spotkanie będzie próbą ukazania tego na podstawie fotografii.
Maciej M. Putowski – scenograf i dekorator projektujący dla filmu, telewizji i scen teatralnych. Współpracował z wybitnymi reżyserami filmowymi takimi jak Andrzej Wajda czy Wojciech Jerzy Has. Dekorator wnętrz przy ekranizacji dramatu Stanisława Wyspiańskiego Sędziowie. Tragedya w reż. Konrada Swinarskiego. Twórca scenografii do spektakli Teatru Telewizji. Laureat nagród na Lubuskim Lecie Filmowym w Łagowie za wnętrza do Wesela A. Wajdy oraz na Festiwalu Dwa Teatry za scenografię do Związku otwartego Krystyny Jandy. Przez 15 lat wykładał w Łódzkiej Szkole Filmowej, obecnie zajmuje się odtwarzaniem wnętrz historycznych w muzealnych obiektach zabytkowych oraz przygotowywaniem muzealnych wystaw.
Ewa Orlińska-Mianowska – historyk sztuki, absolwentka Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, kustosz Kolekcji Tkanin w Zbiorach Sztuki Zdobniczej Muzeum Narodowego w Warszawie. Autorka wystawy i katalogu Modny świat XVIII wieku, współautorka książki Tkaniny dekoracyjne. Przewodnik dla kolekcjonerów.
Rozmowy o fotografii z kolekcją Janusza Przewłockiego w tle
28 sierpnia oraz 4 września 2014 roku / czwartki / godz. 18.00
24 sierpnia 2014 roku / niedziela / godz. 12.00
Muzeum Narodowe w Warszawie
