Nakładem Archiwum Państwowego w Lublinie w kwietniu ukazała się publikacja Polski plakat propagandowy dwudziestolecia międzywojennego, prezentująca plakaty pochodzące z kolekcji lubelskiego archiwum.
Pośród ponad 80 prac znajdują się plakaty o tematyce politycznej, społecznej i kulturalnej autorstwa znanych polskich artystów, ukazujące różnorodność stosowanych form i stylów. W albumie przedstawiono m.in. obrazy projektu Tadeusza Gronowskiego, jednego z najwybitniejszych polskich plakacistów, kompozycje Stefana Norblina oraz Felicjana Szczęsnego-Kowarskiego, Zygmunta Kamińskiego i Władysława Skoczylasa, członków Stowarzyszenia Artystów Plastyków Rytm.
Plakaty propagandy politycznej otwierają prace z okresu wojny polsko-bolszewickiej, ukazujące przeciwnika w krzywym zwierciadle karykatury. Z tego czasu pochodzą także obrazy zachęcające do wspierania polskiej armii czy nabywania Pożyczki Odrodzenia Polski, która miała pomóc podźwignąć się rodzimej gospodarce. Tematykę polityczną reprezentują również prace Bolesława Surałły czy Stefana Norblina pochodzące z okresu wyborów brzeskich z 1930 r., w tym przekonujące do popierania stronnictwa marszałka Józefa Piłsudskiego.
Pośród plakatów o tematyce społecznej wyróżnia się modernistyczny obraz autorstwa Henryka Nowiny-Czernego z wizerunkiem kostuchy, przestrzegający przed piciem zanieczyszczonego alkoholu. Uwagę zwraca także barwny plakat nieznanego autora zapraszający do odwiedzenia stacji leśno-klimatycznej w Otwocku. Pośród plakatów o tematyce kulturalnej znajduje się obraz autorstwa Edmunda Bartłomiejczyka z 1925 r., promujący czytelnictwo wśród kobiet słowami: Książka w życiu kobiety decyduje o jej powodzeniu. W albumie nie zabrakło także plakatu Michała Byliny związanego z jedną z najsłynniejszych kampanii reklamowych tamtych czasów – opatrzoną hasłem autorstwa Melchiora Wańkowicza – Cukier krzepi.
Autorką publikacji jest historyk sztuki Monika Schmeichel-Zarzeczna. Publikacja jest trzecią z serii wydawniczej Ikonoteka Lubelska, wydawanej przez lubelskie archiwum państwowe. Poprzednie zawierały plany architektoniczne Bohdana Kelles-Krauzego z lat 1921–1945 oraz fotografie obrazujące skutki niemieckiego bombardowania Lublina z 9 września 1939 r.
Monika Schmeichel-Zarzeczna
Polski plakat propagandowy dwudziestolecia międzywojennego w zasobie Archiwum Państwowego w Lublinie
Data wydania: kwiecień 2015 roku
Archiwum Państwowe w Lublinie
