23 kwietnia w Wydawnictwie Agora ukaże się nowa książka Magdaleny Grzebałkowskiej 1945. Wojna i pokój.
Najnowsza książka Magdaleny Grzebałkowskiej – autorki bestselleru Beksińscy. Portret podwójny. Reporterska opowieść o najbardziej dramatycznym roku XX stulecia. Już nie wojna i jeszcze nie pokój. Podróż po dwunastu miesiącach strachu, nadziei, euforii i rozczarowania. Autorka – wnuczka osadników – wkracza na ziemie przez chwilę niczyje albo właśnie zagarnięte przez nową władzę, by przyjrzeć się z bliska losom ostatnich żyjących świadków tamtego czasu. Ludzi, którzy gonieni strachem próbowali się przedrzeć przez skuty lodem Zalew Wiślany, przesiedleńców, którzy w swoich nowych domach zastawali jeszcze ich poprzednich właścicieli, wychowanków otwockiego domu dziecka ocalonych z Holocaustu, szabrowników, dla których wyzwolone tereny stały się gigantycznym sklepem, ludzi, którzy o włos wyprzedzili własną śmierć. Pokazuje powojenne pomieszanie ról i losów, pokazuje ofiary i katów sprzed 70 lat.
Jak powiedziała autorka w wywiadzie dla Polskiego Radia:
Stereotypowo myśli się o tym roku, tak jak nauczyła nas propaganda. Strzały w powietrze na wiwat 8 maja, Niemcy wychodzą, wszyscy się cieszymy i potem już jedna wielka szczęśliwość. Prawda jest taka, że ja cały czas płaczę przy tym temacie. To zgroza, straszny był rok 1945.
Nowa książka autorki bestselleru Beksińscy. Portret podwójny to reporterska opowieść o najbardziej dramatycznym roku XX stulecia. Rok 1945, miałam dziewięć lat. Czytam książkę Magdaleny Grzebałkowskiej zdumiona, jak mało wiem o tej chwili między straszną wojną a niepewną nadzieją. A co wiedzą urodzeni ćwierć czy pół wieku po mnie? O tęsknocie, bezradności i sprycie pierwszych osadników na Ziemiach Odzyskanych, o grotesce szabru, o zatopieniu okrętu Wilhelm Gustloff z tysiącami niemieckich cywilów, o otwockiej próbie przywrócenia dzieciństwa sierotom żydowskim, o zasiedlaniu gruzów Warszawy (wojsko wzywa, by ludzie znaczyli miejsca, gdzie mogą być miny, najlepiej – pękiem słomy na żerdzi). Autorka dotarła do świadków i uczestników wszystkich historii i zachowała język ich opowieści, bezlik zdumiewających szczegółów, łzy, namysł, ale także śmiech, jak w życiu. To był rok wyjątkowo intensywnego życia i czuje się to na każdej stronie tych świetnych reportaży.
Małgorzata Szejnert
Magdalena Grzebałkowska – ukończyła historię na Uniwersytecie Gdańskim. Od 1998 roku pracuje w Gazecie Wyborczej. Jest autorką biografii ks. Jana Twardowskiego Ksiądz Paradoks i biografii Beksińscy. Portret podwójny.
Magdalena Grzebałkowska, 1945. Wojna i pokój
Premiera: 23 kwietnia 2015 roku
Wydawnictwo Agora
