18 czerwca o godz. 14.00 przy Placu Wolności 2 w Łodzi nastąpi odsłonięcie tablicy poświęconej Zofii Hertz, a o godz. 18.00 wernisaż wystawy Zofia Hertz. Z Łodzi do Maisons-Laffitte w Domu Literatury połączony z dyskusją z udziałem Izabelli Chruślińskiej, Anny Olszewskiej i dr Małgorzaty Ptasińskiej.
Zofia Hertz była obok Jerzego Giedroycia najważniejszą postacią Instytutu Literackiego. Nazywana „strażniczką i westalką paryskiej «Kultury»”, utrwaliła się we wspomnieniach wielu wybitnych ludzi pióra i przedstawicieli opozycji demokratycznej w PRL i na emigracji, którzy odwiedzali Maisons-Laffitte. Przez długie lata niewiele jednak wiedziano o jej losach w czasach przed powstaniem „Kultury”, a szczególnie mało o latach, które spędziła w Łodzi. Dopiero pod koniec życia światło na ten okres rzuciły wywiady, których Zofia Hertz udzieliła Izie Chruślińskiej i Elżbiecie Sawickiej.
Zofia Hertz (1910–2003) w Łodzi spędziła osiemnaście lat pomiędzy 1921 a 1939 rokiem. Przypadła na nie niechętnie wspominana przez nią „trudna młodość”, ale też formacyjne doświadczenia, które kształtowały jej charakter. W mieście nad Łódką ukończyła szkołę średnią – Prywatne Gimazjum Humanistyczne Romany Konopczyńskiej-Sobolewskiej, zdobyła zawód referenta notarialnego, jako pierwsza kobieta w Polsce zdając w 1933 roku egzamin uprawniający do wykonywania profesji notariusza. W Łodzi wreszcie poznała i poślubiła Zygmunta Hertza, z którym przeszła przez wojenne doświadczenia zsyłki i katorżniczej pracy w radzieckiej Maryjskiej Republice Autonomicznej, a potem szlak bojowy II Korpusu Armii gen. Andersa.
Wystawa Zofia Hertz. Z Łodzi do Maisons-Laffitte przypomina nie tylko łódzki epizod biografii „strażniczki i westalki paryskiej «Kultury»”, ale również jej późniejsze losy, utrwalone we wspomnieniach samej bohaterki oraz ludzi, którzy ją znali. Wystawie będzie towarzyszyło odsłonięcie tablicy pamiątkowej na budynku kamienicy przy Placu Wolności 2, gdzie Zofia Hertz w latach 1929–1939 pracowała jako referentka notarialna kancelarii rejenta Apolinarego Karnawalskiego.
Projekt jest wspólną inicjatywą redakcji „Kroniki Miasta Łodzi”, Domu Literatury w Łodzi oraz Izby Notarialnej w Łodzi.
Zofia Hertz. Z Łodzi do Maisons-Laffitte
Kuratorzy wystawy: Marcin Kieruzel, Grzegorz Krzymianowski
Wernisaż: 18 czerwca 2015 roku
Dom Literatury w Łodzi
