Amerykański prozaik Jonathan Franzen, irańsko-amerykański pisarz Hooman Majd, dwukrotny laureat Nagrody Nike Wiesław Myśliwski i Hanna Krall, legenda polskiego reportażu, to pierwsi goście tegorocznej edycji Festiwalu Conrada, który odbędzie się w Krakowie w dniach od 19 do 25 października.
Tegoroczny kierunek literackich poszukiwań wyznacza hasło „Pod Prąd”. Festiwal będzie okazją do rozmowy o literaturze, która nie podąża za głównym nurtem i wyrywa nas z wygodnego letargu. Po raz pierwszy w historii festiwalu zostanie w tym roku wręczona Nagroda Conrada dla debiutujących twórców. Festiwal organizowany jest przez Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe i Fundację Tygodnika Powszechnego.
Urodzony w Illionois Jonathan Franzen – pierwszy z potwierdzonych gości festiwalowych – uważany jest za jednego z najbardziej przenikliwych obserwatorów współczesnej Ameryki. O pozycji, jaką zyskał w USA Franzen, może świadczyć to, że znalazł się on na okładce czasopisma „Time”, które zaprezentowało go jako wielkiego amerykańskiego powieściopisarza. Debiutował w 1988 r. powieścią The Twenty-Seventh City (Dwudzieste siódme miasto, 2014), ale to wydana w 2001 r. książka The Corrections (Korekty, 2004) przyniosła mu światową sławę i uznanie. We wrześniu tego roku ukaże się jego najnowsza powieść pt. Purity.
Zgodnie z wieloletnią tradycją Festiwalu Conrada przedmiotem szczególnego zainteresowania będą ukryte miejsca na mapie światowej literatury, mniej znane opowieści oraz jeszcze nie w pełni oswojone idee. Zaproszenie do Krakowa przyjął urodzony w Teheranie irańsko-amerykański pisarz Hooman Majd, syn dyplomaty rządu szacha, wnuk jednego z irańskich ajatollahów, w 2009 roku tłumacz prezydenta Ahmadineżada w ONZ, były tłumacz i doradca prezydenta Chatamiego. Dzięki swojej narracji Majd potrafi spojrzeć na wiele kontrowersyjnych zagadnień z nieoczywistej perspektywy, tłumacząc, na czym polega fenomen irańskiej rewolucji i jak naprawdę wygląda codzienne życie w tym kraju. Publikuje w najważniejszych amerykańskich gazetach, m.in. w „The New York Times”, „The New Yorker” i „Newsweek”. Polskiemu czytelnikowi znany jest jako autor książek Ajatollah śmie wątpić (2008), Demokracja ajatollahów. Wyzwanie dla Iranu (2010) oraz Ministerstwo Przewodnictwa uprasza o niezostawanie w kraju (2013).
„Pod prąd” – przewodnia idea tegorocznej edycji festiwalu – może też oznaczać rozmowę wykraczającą poza tematy lansowane nachalnie przez tabloidy i dzienniki. Kierunek taki konsekwentnie obiera Wiesław Myśliwski, pisarz kultowy i uwielbiany, wyborny stylista, określany mianem jednego z ostatnich przedstawicieli nurtu chłopskiego w polskiej literaturze. Myśliwski unika mitologizowania i nostalgicznego mówienia o wsi, pokazuje zarówno jej jasne, jak i ciemne strony, nieustannie podkreślając kluczową rolę, jaką odgrywała i odgrywa w naszym społecznym i kulturowym imaginarium. Każda z pięciu powieści, które napisał od czasu debiutu w 1967 r., zyskiwała uznanie krytyki i wielką przychylność czytelników. Laureat wielu nagród i wyróżnień literackich, m.in. Nagrody Nike (dwukrotnie: w 1997 i 2007) i Nagrody Literackiej Gdynia (2007).
Kolejne ważne nazwisko na liście festiwalowych gości to wybitna reportażystka Hanna Krall. W swojej twórczości, zarówno powieściowej, jak i reporterskiej, dużo miejsca poświęca doświadczeniu Holocaustu. W swoich tekstach stara się opisać rzeczywistość, w której tragiczne wydarzenia II wojny światowej pozostawiły nie dające się uleczyć rany. Krall jest autorką głośnej książki-wywiadu z Markiem Edelmanem Zdążyć przed Panem Bogiem, która przyniosła jej międzynarodową sławę. Ma na swoim koncie wiele ważnych nagród, m.in.: Nagrodę Literacką im. Władysława Reymonta i Nagrodę Literacką im. Juliana Tuwima. Była nominowana do Nagrody Nike i Literackiej Nagrody Środkowoeuropejskiej Angelus. Twórczość Krall to przykład konsekwentnie budowanej, w pełni autonomicznej narracji pod prąd masowym oczekiwaniom, politycznym modom czy dziennikarskiej pokusie.
Tegoroczny Festiwal Conrada to również – po raz pierwszy na taką skalę – okazja do prezentacji i promocji twórczości młodych twórców, którzy dopiero rozpoczynają przygodę z literaturą. Po raz pierwszy w historii wręczona zostanie Nagroda Conrada – ogólnopolskie wyróżnienie dla debiutantów, brakujące ogniwo na mapie polskich laurów literackich. Nagroda w wysokości 30 tys. zł będzie przyznawana co roku. Laureat zostanie jednak wyłoniony nie przez jury, lecz przez publiczność festiwalu. Wyróżnienie ma być wsparciem dla początkujących pisarzy, a także zachętą dla wydawnictw do śmielszego inwestowania w młodych twórców. Ustanowienie Nagrody Conrada pozwoli realizować kluczowe cele zawarte w Strategii Miasta Literatury UNESCO. Fundatorem nagrody jest Miasto Kraków, a partnerami Instytut Książki, Fundacja Tygodnika Powszechnego oraz Krakowskie Biuro Festiwalowe.
Uzupełnieniem projektu wspierania młodej literatury jest program Instytutu Książki pod nazwą „Partnerzy Debiutów”, który będzie realizowany wspólnie z Fundacją Tygodnika Powszechnego i Festiwalem Conrada. Celem projektu jest finansowe wsparcie dla wydawców inwestujących w debiutujących autorów. Do programu będzie można zgłaszać gotowe do publikacji książki, reprezentujące takie gatunki jak: powieść, opowiadanie, esej, poezja, komiks i książka dla dzieci. Zgłoszenia będą przyjmowane do końca września. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone podczas Festiwalu. Zwycięskie wydawnictwa otrzymają nagrodę pieniężną w wysokości 10 tys. złotych na pokrycie kosztów związanych z pierwszym wydaniem książki.
Zwieńczeniem programu wsparcia młodych twórców będzie organizowany Kurs Kreatywnego Pisania Miasta Literatury UNESCO. Zajęcia w ramach kursu poprowadzą znakomici pisarze, m.in. autor kryminałów Marek Krajewski i laureat Paszportu „Polityki” 2014 Wit Szostak, a także najwyższej klasy specjaliści z branży wydawniczej: redaktorzy z największych wydawnictw, agenci literaccy, ekspert od PR-u i psycholog twórczości. Dzięki temu aspirujący pisarze będą mieli wyjątkową okazję, by rozwijać swój literacki warsztat nie tylko pod okiem uznanych literatów, lecz także doświadczonych trenerów. Kurs będzie się odbywał we wrześniu i październiku, a zwieńczy go wykład mistrzowski podczas Festiwalu Conrada. Na zakończenie kursu organizatorzy zarekomendują trzech najzdolniejszych uczestników czołowym krakowskim wydawcom. Projekt jest realizowany dzięki wsparciu finansowemu Narodowego Centrum Kultury.
Festiwal Conrada
Od 19 do 25 października 2015 roku
Kraków
