Dziesiąta edycja cyklu wykładów Z kamerą po PRL-u kontynuuje próbę przybliżenia wybitnych polskich reżyserów filmowych i ich osiągnięć artystycznych na tle ówczesnej rzeczywistości politycznej, społecznej i kulturowej. Najbliższe spotkanie Kino według Janusza Nasfetera odbędzie się 12 października.
Organizatorzy spróbują opowiedzieć o bardzo różnych zjawiskach charakterystycznych dla powojennego kina polskiego – zarówno tych, które wprost wynikały z polityki kulturalnej tamtego okresu, jak i tych niezależnych artystycznie. Oprócz arcydzieł polskiego kina pokazane zostaną także fragmenty filmów o jednoznacznie propagandowym zabarwieniu. Seminarium adresowane jest do nauczycieli historii, języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie, studentów kierunków humanistycznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych, z możliwością wykorzystania podczas egzaminu maturalnego z języka polskiego w nowej formule, sprawdzającej umiejętność analizy i interpretacji różnorodnych tekstów kultury, np. filmu. Organizatorzy proponują sześć spotkań w cyklu miesięcznym, odbywających się od października 2015 r. do marca 2016 r.
Udział w seminarium – jako formie doskonalenia zawodowego – zostanie potwierdzony pisemne.
Janusz Nasfeter kojarzony jest przede wszystkim jako twórca kilkunastu filmów o tematyce dziecięcej. Były one czymś więcej niż tylko obserwacjami dorosłego, którego ciekawi świat dzieci, ale nie potrafi znaleźć do niego klucza. Nasfeter wychodził z założenia, że dramaty dzieci są poważne i dlatego tak właśnie trzeba o nich opowiadać, zwłaszcza że dziecko stoi najczęściej na przegranej pozycji. Szlachetne intencje łączyły się niekiedy z przewagą wymiaru dydaktycznego i publicystycznego, co nie zawsze było korzystne dla filmów, zwłaszcza że niektóre z tych, które opowiadały o dzieciach, kierował do dorosłych odbiorców. W pewnym momencie jednak Nasfeter rezygnuje z tej problematyki. Wróci do niej dopiero po latach, opowiadając o niej w nieco inny sposób, dostosowany do przemian społecznych lat 70. Świat dzieci jest dużo bardziej okrutny niż w poprzednich filmach, silniej też osadzony w społecznej rzeczywistości.
Równie ważna była dla niego tematyka wojenna. Łączył ją także z portretami młodych ludzi, stojących na progu dorosłości, ale najciekawszą realizacją była nakręcona w 1967 r. Długa noc, jeden z najmocniejszych filmów poświęconych relacjom polsko-żydowskim w czasie II wojny światowej. Biorąc pod uwagę, że kolaudacja odbyła się tuż po zakończeniu wojny izraelsko-arabskiej, a premiera – po wprowadzeniu zmian – miała mieć miejsce w kwietniu 1968 r., w kontekście ówczesnej antysemickiej polityki i propagandy nie może dziwić, że Długa noc trafiła na wiele lat na półkę.
Pokazane zostaną fragmenty następujących filmów: Małe dramaty (1958), Zbrodniarz i panna (1962), Ranny w lesie (1963), Niekochana (1965), Długa noc (1967), Abel twój brat (1970), Motyle (1972), Nie będę cię kochać (1973), Moja wojna, moja miłość (1975), Królowa pszczół (1977).
Wykład wygłosi prof. dr hab. Piotr Zwierzchowski, historyk filmu (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy), autor publikacji: Zapomniani bohaterowie. O bohaterach filmowych polskiego socrealizmu; Pęknięty monolit. Konteksty polskiego kina socrealistycznego; Piękny sen pedagoga. Literackie i filmowe portrety świata edukacji; Spektakl i ideologia. Szkice o filmowych wyobrażeniach śmierci heroicznej; Kino polskie po roku 1989; oraz najnowszej publikacji Kino nowej pamięci. Obraz II wojny światowej w kinie polskim lat 60.
Kino według Janusza Nasfetera – wykład prof. dr. hab. Piotra Zwierzchowskiego
W ramach seminarium popularnonaukowego Polskie kino powojenne: twórcy i filmy
12 października 2015 roku, godz. 17.00
Przystanek Historia Centrum Edukacyjne IPN, Warszawa
