15 kwietnia w Muzeum Podróżników im. Tony’ego Halika w Toruniu zagoszczą zwierzęta pochodzące z odrealnionych afrykańskich obrazów oraz groteskowe, ażurowe rzeźby z hebanu.
Eksponaty prezentowane na wystawie Kresy, biesy i lampart w cętki. Dzieła artystów ludowych z Tanzanii i Mozambiku pochodzą ze zbiorów Ewy i Eugeniusza Rzewuskich, którzy od lat zafascynowani są sztuką ludowych artystów wywodzących się z pogranicza Tanzanii i Mozambiku, znad rzeki Rowuma.
Dar przekazany przez wykładowcę języka suahili
Pierwszym pozyskanym przez Państwa Rzewuskich obiektem była rzeźba ludu Makonde w stylu shetani zakupiona podczas pobytu w Tanzanii w 1973 roku, natomiast zbiór obrazów tingatinga zainicjował dar przekazany przez wykładowcę języka suahili na UW – prof. Rajmunda Ohlego. Jest nim praca Impala i ptaki autorstwa Hasima Mruty – artysty ludu Makhuwa.
Styl tingatinga
Nazwa tingatinga wywodzi się od nazwiska artysty Edwarda Saida Tingatingi, który w latach 60. i 70. XX wieku stworzył oryginalny styl malarski, z czasem naśladowany i przekształcany przez kolejne pokolenia twórców. Obecnie jest to nurt w sztuce cieszący się wielką popularnością na całym świecie. Zakorzeniony w tradycji afrykańskiej, wyróżnia się prostą formą, naiwnością w przedstawianiu rzeczywistości i bogatą kolorystyką nadającą pracom malarskim niezwykłej ekspresji. Bohaterami obrazów są zwierzęta ukazane zazwyczaj w odrealnionej, bajkowej scenerii, a także sceny rodzajowe osadzone w realiach życia mieszkańców Afryki.
Hebanowe rzeźby
Rzeźby wykonane z hebanu to drugi wątek zaprezentowany na toruńskiej wystawie będący przykładem artystycznego wyrazu twórców ludu Makonde. Tradycyjną sztukę wykonywali na potrzeby lokalnej społeczności, jednak rosnące z czasem zainteresowanie tym rzemiosłem spowodowało podjęcie produkcji w celach handlowych.
Groteska i ażurowa forma
Dwaj rzeźbiarze: Samaki Likankoa i Roberto Yakobo w latach 50. i 60. XX wieku przyczynili się do wypracowania nowych tematów, znanych jako shetani i ujamaa. Cechami wyróżniającymi styl shetani jest celowe odejście od naturalizmu, deformacja i groteskowość przedstawienia z zastosowaniem często ażurowej formy.
Ujamaa
Styl ujamaa natomiast charakteryzuje totemowe ujęcie postaci ludzkich, ustawionych jedna nad drugą i splecionych ze sobą, tworzących rodzaj wysokiego słupa. W kolekcji Państwa Rzewuskich znajduje się cenne dzieło Roberto Yakobo wykonane w tym nurcie przedstawiające „drzewo rodzinne”.
Kuratorka: Magdalena Nierzwicka
Kresy, biesy i lampart w cętki. Dzieła artystów ludowych z Tanzanii i Mozambiku
Od 16 kwietnia do 12 czerwca 2016 roku
Wernisaż: 16 kwietnia 2016 roku, godzina 17.00
Kuratorka: Magdalena Nierzwicka
Organizator: Muzeum Okręgowe w Toruniu
Muzeum Podróżników im. Tony’ego Halika w Toruniu
