Tereny byłych republik radzieckich w Azji Środkowej – Kazachstanu, Kirgistanu, Tadżykistanu, Turkmenistanu i Uzbekistanu – przyciągają swą egzotyką i pięknem. Książka Eriki Fatland opowiada jednak o czymś znacznie bardziej złożonym i interesującym: jakie ślady pozostawiło ZSRR w ludziach tam żyjących, w miastach, w przyrodzie? Czy coś przetrwało z pierwotnej kultury tych ziem?
Kilkumiesięczna podróż Eriki Fatland po „sowietstanach” pozwoliła jej na doświadczenie tych miejsc w sposób wyjątkowy. Reporterka spacerowała brzegiem nieistniejącego Jeziora Aralskiego, odwiedziła rekordowej wielkości meczet (nieczynny z powodu braku prądu) oraz znajdujące się pośrodku pustyni jedno z największych muzeów rosyjskiej sztuki współczesnej, chodziła po poligonie atomowym, uczestniczyła w obowiązkowych turkmeńskich wyścigach konnych, kilku weselach i jednej sesji terapeutycznej u kazachskiej znachorki, a ponadto odbyła setki rozmów z mieszkańcami tych terenów. Z jej barwnej, na poły poruszającej, na poły dowcipnej, ale zawsze wnikliwej relacji poznajemy kraje pełne ogromnych kontrastów. Obok marmurowych miast stoją wioski złożone z kilku lepianek, poznając skalę bogactw naturalnych regionu czytamy o skrajnym ubóstwie mieszkańców, a ściszony głos obywateli krytykujących politykę państwa jest wyraźnym znakiem tego, że jakikolwiek sprzeciw wobec władzy może być niebezpieczny.
Sowietstany to reportaż o krajach, których mieszkańcy mimo uzyskania niepodległości tęsknią za byciem częścią imperium.
Erika Fatland (ur. 1983) – norweska pisarka, publicystka i antropolożka społeczna, podróżniczka. Studiowała w Kopenhadze i Oslo, a dyplom otrzymała za pracę stworzoną na podstawie badań terenowych przeprowadzonych wśród zakładników po ataku terrorystycznym w Biesłanie. Książka Sowietstany (2014) to owoc jej podróży po krajach byłego ZSRR w Azji Środkowej. Przetłumaczona na kilka języków, w Norwegii przyniosła autorce najważniejszą nagrodę w dziedzinie literatury faktu, Bokhandelens.
Erika Fatland, Sowietstany. Podróż po Turkmenistanie, Kazachstanie, Tadżykistanie, Kirgistanie i Uzbekistanie
Przekład: Maria Gołębiewska-Bijak
Premiera: 13 kwietnia 2016 roku
W.A.B.
